Turkishtime AR-GE 250


Hippi kapitalizmi!

Ersin Kaplan

Oakland şehri uzun bir süredir ABD’nin en hareketli şehri. Oakland sokaklarında her gün kapitalizm karşıtı yeni bir gösteri düzenleniyor. Oakland’da bunlar olurken sadece birkaç yüz kilometre ötede Richmond şehrinde ise kapitalizm içinde farklı bir model deneniyor. Şehir yüksek oranlı işsizlik ve suç oranıyla anılırken finansal krizle birlikte giderek büyüyen bir çöküş yaşadı. Şehrin Yeşiller Partisi üyesi Belediye Başkanı Gayle McLaughin Federal Hükümet yardımlarından da faydalanamayınca ilginç bir seyahate çıktı. İspanya’nın Bask bölgesine giden McLaughin, burada İspanya’nın en büyük yedinci şirketi Mondragon Corp.’u inceledi.

Mondragon bünyesinde irili ufaklı kooperatif biçiminde 250 kadar yapıyı barındırıyor ve 80 bin çalışana sahip. Çalışanların çoğunluk hissesine sahip olduğu şirketin amacı yeni iş alanlarına yine kooperatif benzeri yapılarla açılmak. Şirket bu sayede finans hizmetlerinden perakendeye kadar birçok sektöre açılmış ve çalışanlarına/sahiplerine kazandırmış durumda. Şirketin en büyük özelliği ise yeni girişimcileri ve yaratıcı fikir sahiplerini bünyesine alarak desteklemesi. Bu modeli Richmond’a uygulayan başkan McLaughin birkaç sene içinde Richmond’ın muazzam bir büyüme yakalamasına tanıklık etti. Model paylaşımcı sermaye yapısıyla “hippi” bir özellik taşırken girişimciliği özendirmesiyle kapitalizmin önemli sacayaklarından birini unutmuyor. Hippi kapitalizmi, özellikle ekonomik açıdan batık durumda olan şehirler için denemeye değer bir model olarak göze çarpıyor.