AR-GE Harcamaları ve Patent Sayısında Otomotiv ve Savunma Sanayii Sektörleri 2023 Yılında da Yine en Önde

Türkiye’de 2023 yılında ulusal patent koruması elde eden firmaları sektörel olarak değerlendirdiğimizde; otomotiv endüstrisi, savunma ve havacılık sanayii, tohumculuk ve bitki ıslahı, makine ve aksamları, tekstil ve hammaddeleri, demir ve demir dışı metaller ve ilaç sektörlerinin ön plana çıkmış olduğunu görmekteyiz. Bu sektörlerin arkasından ulusal patent başvuruları en çok olan ilk 50 firma içine ikişer firma ile girmiş olan sektörler olarak beyaz eşya sektörü ve yazılım, bilişim ve bilişim teknolojileri sektörlerini görmekteyiz.

2022 yılı ulusal patent sayıları verilerine göre öne çıkan sektörler; otomotiv, savunma ve havacılık, yazılım ve bilişim sektörleri öne çıkmıştı. 2022 yılında bu sektörlerin arkasından ulusal patent başvuruları en çok olan ilk 50 içine ikişer firma ile girmiş olan makine ve aksamları, tekstil ve hammaddeleri, demir ve demir dışı Metaller, beyaz eşya, yazılım, bilişim ve bilişim teknolojileri ile iklimlendirme sanayii sektörleri ilk sıraları paylaşmıştı.
Ar-Ge harcamaları ve ulusal patent başvuruları verileri ile ilgili her yıl yapmış olduğumuz değerlendirmeleri içeren 2023 yılı analizimizi aşağıda bilgilerinize sunmak istiyoruz.
Bu yılki analiz çalışmasında 2020 yılından itibaren 2023 yılı dahil her yıl ulusal patent koruması alan firmaların ait oldukları sektörlere ilişkin verilerini değerlendirdik.
Bilindiği üzere firmaların Ar-Ge harcamaları ve sahip oldukları patent sayıları arasında doğrusal bir ilişki vardır.
Sektörlerin, 2020 ila 2023 yılları arasında her yıl Ar-Ge harcamaları sıralamasında ilk 50 firma içinde yer alan firmaların ait oldukları sektörlere göre Türk Patent ve Marka Kurumu’ndan almış oldukları patentlerin sayısal değerleri Tablo 1’de yer almaktadır.

Tablo 1’i incelediğimizde ulusal patent sayıları bakımından otomotiv endüstrisi, savunma ve havacılık sanayii, tohumculuk ve bitki ıslahı, makine ve aksamları ile tekstil ve hammaddeleri sektörlerinin her yıl patent sayılarında hep üst sıralarda bulunduğunu; otomotiv endüstrisi, savunma ve havacılık sanayii ve tohumculuk ve bitki ıslahı sektörlerinin son üç yıl ilk üç sırayı değiştirmeden koruduklarını gözlemekteyiz. Ar-Ge harcaması sıralı sektöre göre ilk 50 firma sayısı ile Türk Patent ve Marka Kurumu’ndan alınan patentlere göre ilk 50 sıralamasında yer alan sektöre göre firma sayısı 2022 yılın için Tablo 2’de 2023 yılın için Tablo 3’de verilmiştir.

2022 ve 2023 yıllarında Ar-Ge Harcamaları ilk 50 içindeki firma sayısı en çok olan sektörler, otomotiv endüstrisi, savunma ve havacılık sanayii ile yazılım, bilişim ve bilişim teknolojileri sektörleri olarak ilk üç sırayı korumuşlardır.
2022 yılında alınan ulusal patent sıralamasında sektörlerin ilk 50 firma içindeki firma sayılarına baktığımızda ilk üç sırayı otomotiv endüstrisi, savunma ve havacılık sanayii ile makine ve aksamları sektörleri alırken; 2023 yılında ilk üç sırayı otomotiv endüstrisi, savunma ve havacılık sanayii ile tohumculuk sektörünün aldığını görmekteyiz.
Her zaman belirttiğimiz önemli bir hususu tekrar belirtmekte yarar bulunmaktadır. Şöyle ki; savunma ve havacılık sanayiindeki buluşların çoğu zaman gizli patent olma durumları söz konusudur. Bu nedenle bu sektördeki firmalar patent başvurusu yapmaktan çekinmektedir. Buna rağmen son üç yıldır savunma ve havacılık sanayiindeki firmaların ulusal patent sayıları ilk üç içinde yer almaktadır.
Benzer şekilde yazılım, bilişim ve bilişim teknolojileri sektöründe yapılan buluşların patent ile korunmasında öncelikle teknik karakter taşıması şartı bu sektörlerde patent sayısını olumsuz etkilemektedir. Bu olumsuz etkiye rağmen 2022 yılında yazılım sektöründe dört firma Ar-Ge harcamalarında ilk 50’ye girmiş ve ulusal patent sayısında ilk 50 içinde iki yazılım firması yer almıştır. Bu durum 2023 yılında da değişmemiş, 2023 yılında yazılım sektöründe beş firma Ar-Ge harcamalarında ilk 50’ye girmiş ve ulusal patent sayısında ilk 50 içinde iki yazılım firması yer almıştır.
Burada dikkat çeken sektör, patent hakları yerine bitki ıslahçı hakları ile koruma elde eden tohumculuk ve bitki ıslahı sektörüdür.
2022 ve 2023 yılları ulusal patent sayılarında ilk 50 içinde yer alan firmaların sektörel toplam patent sayıları Tablo 4’te verilmiştir.

Tablo 4, 2023 yılında ulusal patent sayılarının sektörel toplamlarının 2022 yılına göre ciddi biçimde düşüş gösterdiğini göstermektedir. Burada Türk Patent ve Marka Kurumu’nun son yıllarda araştırma ve inceleme raporlarını hazırlama sürecinin iki yıldan daha fazla sürmesinin önemli etkisi olduğunu vurgulamak gerekir.

UĞUR YALÇINER

Patent ve Marka Vekilleri Derneği (PEM) Başkanı
President of the Patent and Trademark Attorneys Association