Türkiye turizm sektörü 2025 yılına dalgalı bir başlangıç yaptı. Birinci çeyrekte turist sayısındaki hafif gerilemeye rağmen gelirlerde güçlü artış yaşanırken, yılın geri kalanına dair hem umut hem de belirsizlik iç içe geçmiş durumda. Son yıllarda enflasyondaki güçlü artış karşısında kurların düşük kalmasının etkisiyle “Türkiye’nin rakiplerine göre pahalı kaldığı” endişeleriyle yüzleşen turizm sektörü, yaklaşan sezon öncesinde karmaşık duygular yaşıyor.

Türkiye’nin bacasız sanayisi olarak nitelendirilen, ihracat ile birlikte döviz girdisi bakımından en önemli kaynaklar arasında yer alan turizmde, yılın ilk çeyreğine ilişkin verileri, sektör temsilcilerinin görüşlerini ve yılın geri kalanına dair beklentilerini sorduk.

Birinci çeyrekte turist sayısı azalırken, gelirler arttı

Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre, 2025’in birinci çeyreğinde Türkiye’yi ziyaret eden turist sayısı yıllık bazda %2,5 azalışla 8 milyon 844 bin seviyesine gerilerken, turizm geliri ise %5,6 artışla 9 milyar 451 milyon dolara çıkarak birinci çeyrek rekorunu kırdı. Turist sayısındaki düşüşe rağmen turizm gelirlerinin artması, turizm sektöründeki fiyat artışı yaşandığı iddialarını destekliyor. Aynı dönemde kişi başına gecelik harcama da %6,8 artışla 99 dolar seviyesine çıktı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, birinci çeyrekte turist sayısındaki azalışın Ramazan ayının Mart’a denk gelmesi nedeniyle Müslüman ülkelerden gelen ziyaretçilerin seyahatlerini ertelemesi, Batılı ülkelerden gelen ziyaretçilerin eğlencenin daha az olduğu bir döneme denk geldiği için ramazan sonrasını tercih etmesi ve Paskalya tatilinin Nisan ayına kadar sürmesi gibi sebeplerden kaynaklandığını ifade etti. Yine Bakanlık verilerine göre, Mart ayında otel doluluk oranları bir önceki yıla kıyasla 5,35 puan azalışla %26,79’a gerileyerek Mayıs 2021’den bu yana en düşük seviyesini kaydetmişti.

Bakan Ersoy, yıl sonu ortalamalarına bakarak belirledikleri hedefte geçen yıla göre %4,4’lük bir artış olduğunu söyleyerek, “Mayıs ve Haziran rezervasyonlarına baktığımızda ise Türkiye yıl sonu için belirlenen hedeflere uygun bir şekilde ortalamaların üzerinde geliyor. Bunlar da eklendiği zaman muhtemelen ikinci çeyrek raporunda yıl sonu büyümesiyle orantılı duruma geleceğiz” dedi ve 2025 yılında 65 milyon turist ağırlamayı ve 64 milyar dolar turizm geliri elde etmeyi hedeflediklerini ifade etti.

Sektör paydaşları neler bekliyor?

Sektör paydaşlarının beklentilerini ölçen anketler de nispeten pozitif bir tablo çiziyor. Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği’ (AKTOB) tarafından düzenlenen ankete göre, turizm sektörü temsilcilerinin %54’ü 2025 yılında turist sayısının bir önceki yıla kıyasla %5-10 arasında artmasını bekliyor. Ankete katılan turizmcilerin %50’sinden fazlası 2025 yılında Avrupa’dan gelen turistlerin sayısında %5-10 arasında büyüme beklerken, %42’si Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu’ndan gelen turist sayısının %5-10 oranında artmasını bekliyor. İç pazarda büyüme bekleyen temsilcilerin sayısı ise %37 düzeyinde.

Yine aynı anket katılımcılarının %61’ine göre 2025 sezonu için erken rezervasyonlar geçen yıla kıyasla artış eğiliminde. Katılımcıların en çok şikayetçi oldukları konu ise %54 ile artan maliyetler ve %20 ile kur baskısı.

Konuyla ilgili açıklama yapan Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Başkanı Firuz Bağlıkaya, 2025 genelinde Türkiye’nin, küresel turizm pazarında beklenen %3 ila %5 arasındaki artıştan payını almasını beklediklerini ancak birinci çeyrekte ziyaretçi sayısının azaldığını söyleyerek, “2025 yılının ilk 3 aylık döneminde ülkemize gelen yabancı ziyaretçi sayısı, %5 oranında azalarak 6,6 milyon kişiye geriledi. Ancak, yıl içerisinde ziyaretçi verilerinin toparlanacağını değerlendiriyoruz” ifadelerini kullandı.

Turizmde, dönem dönem sektörün kendi dinamiklerinden kaynaklı olmayan krizler yaşanabildiğini söyleyen Bağlıkaya, “Olağanüstü bir durum yaşanmadığı takdirde bu yıl içerisinde sektörü sarsacak bir gerileme öngörmüyoruz” dedi. Bağlıkaya ayrıca hedef pazarlardaki artış oranlarını da değerlendirerek, “Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından açıklanan aylık ziyaretçi istatistiklerinde Ocak-Mart 2025 döneminde 39 pazarda artış gözlemledik. İlk üç aylık verilere bakıldığında İtalya’dan gelen ziyaretçi sayısında %35 yükseliş mevcut. Yine bu dönemde uzak pazarlarımızdan Japonya ve Arjantin’deki yükseliş de sevindirici” açıklamasında bulundu.

Farklı görüşler: Rus ve Ukraynalı turist eksikliği hissediliyor

Ancak farklı düşünenler de var. Örneğin konuyla ilgili açıklama yapan Bodrum Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği Başkanı Sabahattin Duman, Rus ve Ukraynalı turistlerin eksikliği nedeniyle sezona düşük beklentiyle başladıklarını, saha gerçeklerinin sınır kapılarından geçen turist sayıları veya yüzdelerle kıyaslanamayacak kadar karmaşık ve ağır olduğunu söyledi.

Konuyla ilgili konuşan İstanbul Tarihi Yarımada Otelleri Platformu eski Yüksek İstişare Kurulu (YİK) Başkanı ve Levni Hotels Yönetim Kurulu Başkanı Aydın Karacabay, turizmde daralmanın Mayıs ayında inanılmaz şekilde belirginleştiğine dikkat çekerek, “En iyi fiyatları Mayıs ve Eylül’de görürüz. Şu anda boş bir sezon geçiriyoruz. Ana pazarımız olan Avrupa ülkelerinde risk iştahı azaldı. Para harcama isteği düştü.” ifadelerini kullandı.

Karacabay İstanbul’a Arap ülkelerinden gelen turistlerde de azalış yaşandığına dikkat çekerek, “Arap turistler 8-10 kişilik aileler olarak geliyor. Ancak yeme-içme fiyatları inanılmaz arttı. Gelen Arap turistler bir öğle yemeği için 30 bin TL ödemeye başladı. Arap turistleri Balkan pazarına kaptırdık. Ülkemizi artık daha çok yaşlı turistler ziyaret etmeye başladı. Emekli turistlerde artış var. Geçmişte çokça gelen genç turistler ise daha ucuz lokasyonlara yöneldi” dedi.

“Kur etkisiyle Türkiye pahalı kaldı, rakipler artıyor”

Aynı konuda konuşan Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği (POYD) Başkanı Hakan Saatçioğlu ise kur baskısı nedeniyle Türkiye’nin Tunus ve Mısır gibi ülkelere kıyasla pahalı kaldığını ifade ederek, “Türkiye ve Antalya artık çok pahalı. Kur makasının da olması gereken yerde olmaması nedeniyle dezavantajlı durumdayız. Tur operatörleri de bunu bize her fırsatta söylüyor. Tunus ve Mısır bizim için çok ciddi rakip olmaya başladı ve ciddi rezervasyon alıyorlar” açıklamasında bulundu.

• Bilgi notu: Türkiye’de turizm sektörü COVID-19 pandemisinin etkilerinin hissedildiği 2020 ve 2021 yıllarını hariç tutarsak 2017 yılından bu yana kesintisiz olarak büyüyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2016 yılında 31,3 milyon düzeyinde olan yıllık ziyaretçi sayısı 2024 yılı itibarıyla 62,2 milyona, 26,5 milyar dolar düzeyinde olan yıllık turizm geliri ise 60,5 milyar dolara ulaşmış durumda. Bu, son 8 yıl içinde turist sayısında %98,4, turizm gelirinde ise %128,0’lik bir artış anlamına geliyor.

Yeme içme, ulaştırma, sağlık harcamaları ve turizmin sektörü

Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi’nin (WTTC) son verilerine göre, Türkiye’nin seyahat ve turizm endüstrisinin 2025 yılında yaklaşık 5,2 trilyon liralık ekonomik katkı sağlaması bekleniyor. Bu rakam, Türkiye’nin Gayrisafi Yurt İçi Hasılası’nın (GSYH) yaklaşık %12’sine karşılık geliyor. Sektör, 2024 yılında Türkiye ekonomisine 5 trilyon lira katkı sağlamıştı. WTTC projeksiyonlarına göre 2035 yılında, Türkiye’nin seyahat ve turizm sektörü 7 trilyon TL gelir sağlayacak.

Araştırmaya göre, 2025’te Türkiye’de seyahat ve turizm endüstrisi 3,3 milyon kişiye istihdam sağlayacak. Bu da ülke genelindeki toplam istihdamın %10’undan fazlasına denk geliyor.  Endüstri; konaklama, ulaşım, yeme-içme hizmetleri ve kültürel deneyimler gibi alanlarda uzun vadeli istihdam olanakları yaratıyor.

TÜİK verilerinde sektörel bazda harcamalar üzerinden alt kırılımlara bakıldığında 2016-2024 yılları arasında kişisel harcamalar %97,9 artışla 43,1 milyar dolara yükselirken, paket tur harcamalarının %265,2 artışla 17,4 milyar dolara çıktığı görülüyor. Bu dönemde ziyaretçiler tarafından yapılan yeme içme harcamaları %97,8 artışla 11,7 milyar dolara ulaşırken, konaklama harcamalarının %78,0 artışla 6,2 milyar dolara, giyecek ve ayakkabı harcamalarının %108,3 artışla 6,2 milyar dolara, ulaştırma harcamalarının %45,6 artışla 3,1 milyar dolara, sağlık harcamalarının ise %272,4 artışla 3,0 milyar dolara yükseldiği göze çarpıyor.

• Aynı verilere göre 2025’in birinci çeyreğinde ziyaretçiler tarafından yapılan yeme içme harcamaları yıllık bazda %15,7 artarken, ulaştırma harcamaları %8,9, konaklama harcamaları %5,8 arttı. Aynı çeyrekte giyecek ve ayakkabı harcamalarında %3,3 azalış görülürken, sağlık sektörü harcamalarında ise %24,3 azalma kaydedildi.

Kurların etkisiyle yerli turistlerin yurt dışına çıkış sayılarında rekor

Türkiye’yi ziyaret eden turist sayısı yıllar içinde hızlı bir şekilde artarken yurt dışına çıkan vatandaşların sayısının da benzer şekilde artış gösterdiği görülüyor. TÜİK verilerine göre 2024 yılında yurt dışına çıkan vatandaşların sayısı 11,4 milyona çıkarak rekor kırarken, 2025’in birinci çeyreğinde de %11,3 artışla 2 milyon 509 bin kişi düzeyine yükselerek bugüne kadar kaydedilmiş en yüksek birinci çeyrek sayısına işaret ediyor.

Yerli turistlerin yurt dışına çıkışlarında kırılan rekorda, kurlardaki artışın enflasyondaki artışın gerisinde kalması etkili oluyor. Yurt içinde konaklama, yeme içme fiyatları artarken kurlardaki artışın sınırlı kalmaya devam ediyor. Ortaya çıkan bu tablo da yurt dışı tatil maliyetlerinin yurt içindeki tatil maliyetlerine yakınsamasına yol açıyor.

TÜİK verilerine göre 2016-2024 arasında iş amaçlı yurt dışına çıkan vatandaşların sayısı %28,8 artarken, gezi ve eğlence amaçlı çıkış yapan vatandaşların sayısı %43,7, alışveriş amaçlı çıkış yapan vatandaşların sayısı ise %245,5 artış gösterdi. 2025 yılının birinci çeyreğine bakıldığında da gezi ve eğlence amaçlı çıkış yapan vatandaşların sayısının bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %35,7 artışla 1 milyon 162 bine yükselerek veri setinin en yüksek rakamına işaret ettiği görülüyor.

---

İlginizi çekebilir: Dış ticaret firmalarına özel finansal destekten danışmanlığa, dijital çözümlerden eğitimlere kadar geniş bir hizmet yelpazesi sunan QNB Global Trade‘ın çözümlerinden hemen şimdi faydalanabilirsiniz.

---

ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME: Bültendeki içerikler bilgilendirme amaçlı olup yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır. Yatırım kararlarınızda yetkili kurumların uzman görüşlerine başvurunuz.