Turkishtime – İş Kültürü ve Ekonomi

AR-GE 500
QNB

Temmuz ayında, Türkiye’de ve dünyada ticaret, iş dünyası ve ekonomi

01.08.2023 - 13:08

Moody’s, Türkiye’nin notunu artırdı

Uluslararası derecelendirme kuruluşu Moody’s, Türkiye’nin kredi notunu “B1″den “Ba3″e yükseltirken, not görünümünü “durağan”a çevirdi.

  • Ayrıntılar: Not artırımının etkili politikaların güçlenen performansını yansıttığı belirtilen açıklamada, daha spesifik olarak da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının enflasyon baskılarını kalıcı şekilde hafifleten, ekonomik dengesizlikleri azaltan ve yerli mevduat sahipleri ile yabancı yatırımcıların Türk Lirasına olan güvenini kademeli olarak yeniden tesis eden para politikasına bağlılığını gösterdiği ifade edildi.
  • Editörün notu: Moody’s, Temmuz 2024’te Türkiye’nin kredi notunu iki kademe artırarak “B3″ten “B1″e çıkarmış, kredi notu görünümünü “pozitif” olarak korumuştu. Kredi derecelendirme kuruluşunun bu yıla ilişkin takviminde Türkiye için ilk kredi notu değerlendirme tarihi 24 Ocak olarak belirlenmiş, ancak Moody’s bu tarihte Türkiye’nin kredi notuyla ilgili bir karar almamıştı.

TCMB’den beklentiyi aşan faiz indirimi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Temmuz ayı Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında politika faizini 300 baz puan ile piyasa beklentilerinin üzerinde indirerek %43,0’e çektiğini açıkladı. Piyasa beklentisi faizin 250 baz puan indirilmesi yönündeydi. TCMB ayrıca gecelik borç verme faizini %49’dan %46’ya, gecelik borç alma faizini ise %44,5’ten %41,5’e indirdi.

  • Ayrıca: TCMB karar metninde talep görünümünün dezenflasyonist etkisinin arttığına, ancak her ihtimale karşın jeopolitik gelişmeler, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışının ana eğilim üzerindeki etkisinin izlendiğine işaret etti. Faiz indirimlerine veri odaklı devam edeceğinin sinyalini veren Merkez Bankası, ayrıca ana eğilimde bozulma yaşanması durumunda sıkılaştırma seçeneğini de elden bırakmadığını vurguladı.

KOBİ’lere Nefes Kredisi başlatıldı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), oda ve borsa üyesi KOBİ’ler için Nefes Kredisi programını yeniden başlattı. Program kapsamında KOBİ’lere anlaşmalı bankalardan 6 ay geri ödemesiz, 36 ay vadeli ve azami 2,5 milyon TL tutarında kredi imkanı sağlandı. Kredi Garanti Fonu (KGF) ise kullanılan kredilere %80’e kadar kefalet imkanı sundu.

Schengen vizesine kolaylık

Avrupa Komisyonu, 15 Temmuz 2025 tarihinden itibaren önceki Schengen vizelerini sorunsuz kullanan Türk vatandaşlarına, kademeli olarak uzayan sürelerde çok girişli vize verilmesini kolaylaştıran yeni bir yasal düzenleme yürürlüğe koydu. Düzenleme kapsamında başvurular uygun bulunursa ikinci vize başvurusunda 6 aylık, sonra sırasıyla 1 yıllık, 3 yıllık ve 5 yıllık çoklu giriş vizesi verilebilecek.

  • Görüş: Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, kararın vize randevu süreleri ve bürokratik engelleri hafifleteceğini ancak tam vize serbestliği için daha fazla adım gerektiğini dile getirdi.

Trump tarifeleri Ağustos’a attı

ABD Başkanı Donald Trump, 9 Temmuz’da sona erecek olan karşılıklı tarifeleri erteleme süresini 1 Ağustos tarihine uzatan kararnameyi imzaladı. Trump Ağustos’a kadar geçen sürede belirli ülkelerle ticaret anlaşmaları yaparken, anlaşmaya varılamayan ülkelere ne kadar tarife ödeyeceklerini bildiren mektuplar gönderdi.

  • Detaylar: ABD bugüne kadar Birleşik Krallık Filipinler, Endonezya, Vietnam gibi ülkelerle anlaşmaya vardı. Anlaşmalar kapsamında bu ülkelere uygulanan gümrük vergileri düşürülecek, bunun karşılığında bu ülkeler ya daha fazla Amerikan ürünü ithal edecek ya da Amerikan ürünleri bu pazarlara gümrüksüz veya indirimli tarifeyle ihraç edilecek. Trump anlaşmaya yanaşmayan Avrupa Birliği ve Meksika’ya %30, Kanada’ya ise 1 Ağustos’tan itibaren %35 tarife ödeyeceklerini bildiren mektuplar gönderdi.
  • Öte yandan: Avrupa Birliği 1 Ağustos’a kadar anlaşmaya varılamaması halinde 93 milyar Euroluk ABD ürününe %30 ek gümrük vergisi koymaya hazırlanıyor. Kanada Başbakanı Mark Carney ise kötü bir anlaşma yapmayı kabul etmeyeceklerini açıkça ilan etti.

ABD ve Japonya arasında dev anlaşma

ABD ile Japonya bugüne kadar iki ülke arasında varılan en büyük ticaret anlaşmasına imza attıklarını duyurdu. Anlaşma uyarınca Japonya ABD’de 550 milyar USD yatırım yapacak ve ABD’den uçak, yarı iletken, ilaç ve tarım ürünleri alımlarını artıracak. Bunun karşılığında ABD’nin Japonya’ya uyguladığı gümrük tarifesi %15’e düşürülecek ve otomobile uygulanan %25’lik sektörel tarife Japon otomobilleri için %15’e düşürülecek.

General Motors, Ford, Stellantis gibi otomotiv devleri, Japon otomobillerine uygulanan tarife indirimi nedeniyle anlaşmayı eleştirdi ve rahatsızlığını dile getirdi. Japonya tarafında ise Başbakan Shigeru Ishiba’nın istifa edeceği söylentileri yayılmış olsa da Ishiba görevde kalıp ticaret anlaşmasını tamamlayacağını ifade etti.

Trump’tan Rusya’ya %100 tarife tehdidi

ABD Başkanı Trump, Rusya’nın 50 gün içinde Ukrayna ile barış masasına oturmaması halinde Rusya ve ondan petrol/enerji alan ülkelere %100 oranında ikincil tarife uygulanacağını bildirdi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise Çin ile yapacakları görüşmelerde Rus petrolü ile ilgili uyarılarda bulunacaklarını ifade etti.

Brezilya, Hindistan, Çin ve Türkiye en çok Rus petrolü satın alan ülkeler olarak öne çıkıyor. Analistler %100 ikincil tarife adımının küresel çapta bir şok etkisi yaratabileceğini söylüyor. Rus yetkililer ise bunun tiyatrovari bir ültimatom olduğunu söyleyerek, bu tehdide karşı kayıtsız kalacaklarını belirtiyor.

OPEC+’ın güçlü arz artışı kararı

OPEC+ ittifakına dahil sekiz ülke, Ağustos ayında günlük petrol üretimlerini 548 bin varil artırma kararı aldıklarını açıkladı. OPEC+ Mayıs-Temmuz döneminde de üretimini 411 bin varil artırmış ancak jeopolitik gerginlikler nedeniyle artışın petrol fiyatları üzerindeki etkisi sınırlı kalmıştı.

  • Perde arkası: Ülkeler tarafından yapılan açıklamada, artışa gerekçe olarak küresel petrol stoklarının düşük olması ve arz sıkıntısı yaşanmaması için petrol arzının sağlam küresel ekonomik görünümü desteklemesi gerekliliği gösterildi. Ancak bazı enerji analistleri, bu artışların kaybedilen pazar payının yeniden ele geçirilmesi amacıyla yapıldığını da söylemekte.
  • Ek olarak: ABD Başkanı Donald Trump, Davos Forum’da yaptığı konuşmada Suudi Arabistan ve OPEC grubundan petrol fiyatlarını düşürmelerini isteyeceğini söylemişti.

Powell’ın görevden alınması tartışmaları

Cumhuriyetçi Temsilci Meclisi Üyesi Anna Paulina Luna, Fed Başkanı Jerome Powell hakkında “yeminli yanlış beyanda bulunma” iddiasıyla Adalet Bakanlığı’na resmi soruşturma talebinde bulundu. Luna, Powell’ın Fed binasının renovasyonuna dair Kongre ifadesinin, sunduğu belgelerle çeliştiğini belirtti.

  • Bununla birlikte: ABD Başkanı’nın Fed Başkanı’nı görevden alması için kanun nezdinde meşru bir sebebe sahip olması gerekiyor. Siyasi anlaşmazlık geçerli bir sebep değil ancak yeminli yanlış beyanda bulunma suçlaması görevden alma için bir gerekçe oluşturabilir.
  • Görüş: Powell’ın görevden alınması konusunda hiçbir ihtimali dışlamadığını söyleyen ABD Başkanı Trump, öte yandan Powell’ın görev süresini zaten 8 ay sonra dolduracağını ifade etti. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de Powell’ın görevi bırakması için bir neden görmediğini, görev süresini tamamlamak istiyorsa bunu yapabileceğini söyledi.

631 milyar EUR dev girişim

Almanya’da 60’tan fazla büyük şirket, başlattıkları “Made for Germany” girişimi ile 2028’e kadar toplam 631 milyar Euro’luk yatırım taahhüdünde bulundu. Girişimde Siemens, Deutsche Bank ve Axel Springer gibi dev firmalar yer alıyor ve yatırımlar imalat, altyapı, Ar-Ge gibi stratejik alanlara yönlendirilecek.

  • Dahası: Girişimin amacı kamu yatırımlarının ötesinde özel sermaye kullanarak Almanya’nın son yıllarda büyük ölçüde gerileyen yatırım cazibesini yeniden canlandırmak, ekonomik durgunluğu sona erdirmek ve iktisadi güveni yeniden tesis etmek olarak açıklandı. Proje Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile Maliye Bakanı Lars Klingbeil’e de sunuldu.

ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME: Bültendeki içerikler bilgilendirme amaçlı olup yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır. Yatırım kararlarınızda yetkili kurumların uzman görüşlerine başvurunuz.