Tohumculuk ve bitki ıslahı sektöründeki firmaların bitki ıslahçı hak tescil sayıları bu yıl ayrı kategori olarak değerlendirilmiştir. Tohumculuk ve bitki ıslahı sektöründeki firmalar 2024 yılında da 2022 ve 2023 yıllarındaki gibi Ar-Ge harcamalarında ilk 50 içine girememiş olmalarına rağmen 2024 yılında sektörel olarak önemli sayıda ıslahçı hakkı tescili sağlamışlardır.

Ar-Ge harcamaları ve ulusal patent başvuruları verileri ile ilgili her yıl yapmış olduğumuz değerlendirmeleri içeren 2024 yılı analizimizi aşağıda bilgilerinize sunmak istiyoruz.

Bu yılki analiz çalışmasında 2020 yılından itibaren 2024 yılı dahil her yıl ulusal patent koruması alan firmaların ait oldukları sektörlere ilişkin verilerini değerlendirdik.

Bilindiği üzere firmaların Ar-Ge harcamaları ve sahip oldukları patent sayıları arasında doğrusal bir ilişki vardır.

Sektörlerin, 2020 ila 2024 yılları arasında her yıl Ar-Ge harcamaları sıralamasında ilk 50 firma içinde yer alan firmaların ait oldukları sektörlere göre Türk Patent ve Marka Kurumu’ndan almış oldukları patentlerin sayısal değerleri Tablo 1’de yer almaktadır.

Tablo 1’i incelediğimizde 2024 yılında ulusal patent sayıları bakımından Otomotiv Endüstrisi, Savunma ve Havacılık Sanayii ve Tekstil ve Hammaddeleri sektörlerinin bu yıl ilk 3 sırada yer aldıklarını görmekteyiz. Burada önceki yıllara göre gözlenen en önemli değişiklik tohumculuk ve bitki ıslahı sektörünün ıslahçı hakları koruması sayıları bakımından 2024 yılında ilk 50 firma içinde yer almamış olmasıdır. 2024 yılında 3’er firma ile ilk sıralarda yer alan sektörler Makine ve Aksamları, Demir ve Demir Dışı Metaller, Beyaz Eşya ve Yazılım, Bilişim ve Bilişim Teknolojileri sektörleridir. 2024 yılında listede 2‘şer firma ile yer alan sektörler; Kimyevi Maddeler ve Mamulleri, İlaç ile Telekomünikasyon ve Mobilya sektörleridir.

Türkiye’de 2023 yılında ulusal patent koruması elde eden firmaları sektörel olarak değerlendirdiğimizde; otomotiv endüstrisi, savunma ve havacılık sanayii, tohumculuk ve bitki ıslahı, makine ve aksamları, tekstil ve hammaddeleri, demir ve demir dışı metaller ve ilaç sektörlerinin ön plana çıkmış olduğunu görmekteydik. Bu sektörlerin arkasından ulusal patent başvuruları en çok olan ilk 50 firma içine ikişer firma ile girmiş olan sektörler olarak beyaz eşya sektörü ve yazılım, bilişim ve bilişim teknolojileri sektörleri yer almaktaydı.

2022 yılı ulusal patent sayıları verilerine göre öne çıkan sektörler ise; otomotiv, savunma ve havacılık, yazılım ve bilişim sektörleriydi. 2022 yılında bu sektörlerin arkasından ulusal patent başvuruları en çok olan ilk 50 içine 2’şer firma ile girmiş olan sektörler arasında ise makine ve aksamları, tekstil ve hammaddeleri, demir ve demir dışı metaller, beyaz eşya, yazılım, bilişim ve bilişim teknolojileri ile iklimlendirme sanayii sektörleri bulunmaktaydı.

Ar-Ge harcaması sıralı sektöre göre ilk 50 firma sayısı ile Türk Patent ve Marka Kurumu’ndan alınan patentlere göre ilk 50 sıralamasında yer alan sektöre göre firma sayısı 2022 yılı için Tablo 2’de, 2023 yılı için Tablo 3’de ve 2024 yılı için balo 4’da verilmiştir. 2022, 2023 ve 2024 yıllarında Ar- Ge Harcamaları İlk 50 içindeki firma sayısı en çok olan sektörler, otomotiv endüstrisi, savunma ve havacılık sanayii ile yazılım, bilişim ve bilişim teknolojileri sektörleri olarak ilk üç sırayı korumuşlardır.

2022 yılında alınan ulusal patent sıralamasında sektörlerin ilk 50 firma içindeki firma sayılarına baktığımızda ilk üç sırayı otomotiv endüstrisi, savunma ve havacılık sanayii ile makine ve aksamları sektörleri alırken; 2023 yılında ilk üç sırayı otomotiv endüstrisi, savunma ve havacılık sanayii ile tohumculuk ve bitki ıslahı sektörünün aldığını görmekteydik. 2024 yılında ise bu sıralama; Otomotiv Endüstrisi,

Savunma ve Havacılık Sanayii ile Yazılım, Bilişim ve Bilişim Teknolojileri sektörleri şeklinde oluşmuş tohumculuk ve bitki ıslahı sektörünün liste dışına çıktığını görmekteyiz. Savunma ve havacılık sanayiindeki buluşların çoğu zaman gizli patent olma durumları söz konusu olduğundan bu sektördeki firmaların patent başvurusu yapmaktan çekinmekte oldukları gerçeğini bir kez daha vurgulamak gerekir. Bu gerçeğe rağmen son dört yıldır savunma ve havacılık sanayiindeki firmaların ulusal patent sayıları ilk 3 içinde yer almaktadır.

Benzer şekilde yazılım, bilişim ve bilişim teknolojileri sektöründe yapılan buluşların patent ile korunmasında öncelikle teknik karakter taşıması şartının bu sektörlerde patent sayısını olumsuz etkilediği bir diğer gerçektir. Bu olumsuz etkiye rağmen 2022 yılında yazılım sektöründe 4 firma Ar-Ge harcamalarında ilk 50’ye girmiş ve ulusal patent sayısında ilk 50 içinde 2 yazılım firması yer almıştır. Bu durum 2023 yılında da değişmemiş, 2023 yılında yazılım sektöründe 5 firma Ar-Ge harcamalarında ilk 50’ye girmiş ve ulusal patent sayısında ilk 50 içinde 2 yazılım firması yer almıştır. 2024 yılında yazılım sektöründe 8 firma Ar-Ge harcamalarında ilk 50’ye girmiş ve ulusal patent sayısında ilk 50 içinde 3 yazılım firması yer almıştır.

Burada dikkat çeken sektör, patent hakları yerine bitki ıslahçı hakları ile koruma elde eden tohumculuk ve bitki ıslahı sektörünün 2024 yılında hem Ar-Ge harcamalarında hem ıslahçı hakları sayılarında ilk 50’ye girememiş olmasıdır. 2022, 2023 ve 2024 yılları ulusal patent sayılarında ilk 50 içinde yer alan firmaların sektörel toplam patent sayıları Tablo 5’te verilmiştir. Tablo 5, 2024 yılında ulusal patent sayılarının sektörel toplamlarının 2023 yılına göre artışa geçtiğini göstermektedir. Bunun nedeni olarak, Türk Patent ve Marka Kurumu’nun son yıllarda araştırma ve inceleme raporlarını hazırlama sürecinin hızlanmış olmasını söyleyebiliriz.

Kaynak ARGE500