Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen toplantı ile 2026-2028 yıllarını kapsayan Orta Vadeli Programı (OVP) açıkladı. Açıklanan yeni OVP’de bir önceki dönemde belirlenen hedeflere kıyasla kapsamlı değişiklikler yapıldı.

• Detaylar: Yeni OVP’de 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi bir önceki OVP’de hedeflenen %9,7 düzeyinden %16’ya yükseltilirken, 2027 beklentisi %9, 2028 beklentisi %8 olarak belirlendi. Ekonomik büyüme beklentisi 2026 için %4,5’ten %3,8’e indirilirken, 2027 için %4,3, 2028 için %5 olarak ilan edildi. 2028 yılı için 1 trilyon 886 milyar dolarlık milli gelir hedefi ilan edilen OVP’de, ayrıca kişi başına düşen milli gelirin ise 20 bin 987 dolara çıkması öngörüldü.
  
• Ayrıca: 2026-2028 döneminin sonunda toplam ihracatın 300 milyar doları, toplam turizm gelirinin ise 75 milyar doları bulmasının beklendiği OVP’de, cari açık/GSYH oranının ise %1-1,3 bandında kalacağı tahmin edildi.

Ekonomik büyüme beklentinin üzerinde

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Türkiye ekonomisinin 2025’in ikinci çeyreğinde çeyreklik bazda %1,6; yıllık bazda %4,8 ile piyasa beklentilerinin üzerinde büyüme kaydettiğini açıkladı. Piyasa beklentisi ekonominin yıllık bazda %3,9 büyümesi yönündeydi.

Merkez Bankası’ndan beklenti üstü indirim kararı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Eylül ayı toplantısında politika faizini 250 baz puan ile piyasa beklentilerinin üzerinde düşürerek %40,5 düzeyine indirme kararı aldı. Piyasa beklentisi TCMB’nin 200 baz puanlık bir indirim yapması yönündeydi. Merkez Bankası ayrıca politika faiziyle birlikte gecelik borç verme faizini %46’dan %43,5’e, gecelik borçlanma faizini ise %41,5’ten %39’a indirdi.

• Açıklama: Kararın ardından yayımlanan metinde enflasyonun ana eğiliminin yavaşladığına ve yakın döneme ilişkin verilerin, talep koşullarının dezenflasyonist düzeyde olduğunu gösterdiğine dikkat çeken TCMB, ayrıca enflasyon görünümünün hedeflerden ayrışması durumunda sıkılaştırmaya gideceğini de vurguladı.

Basit usulden gerçek usulde vergilendirmeye

Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 30 Büyükşehir’in 30 bin nüfusu aşan ilçelerinde inşaatla ilgili işler, motorlu taşıt bakım/onarımı, lokanta, eğlence/istirahat ve şehir içi yolcu taşımacılığı gibi sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler 1 Ocak 2026’dan itibaren basit usulde değil gerçek usulde vergilendirilecek.

• Detaylar: Böylece gerçek usulde vergilendirmeye geçen işletmelerin basit usulde faydalandıkları gelir vergisi ve KDV istisnası sona erecek. Artık bu işletmeler yıllık gelir vergisi beyannamesi verecek, 3 ayda bir geçici vergi ödeyecek, ayrıca söz konusu işletmeler için defter tutma zorunluluğu da başlayacak.
  
• Ayrıca: Resmî Gazete’de yayımlanan diğer bir Cumhurbaşkanı Kararı ile beyanname ve bildirgelerde uygulanan maktu damga vergileri yaklaşık %50 artırıldı. Buna göre vergi beyannamelerinde 665 ila 1.350 TL arası, gümrük idarelerine verilen beyannamelerde 1.350 TL, belediye/il özel idarelerine verilen beyannamelerde ve SGK bildirgelerinde 495 TL, muhtasar ve aylık prim ve hizmet birleşik beyannamelerinde 790 TL vergi ödenecek.

ABD ürünlerine ek vergiler kaldırıldı

Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 2018’den bu yana ABD menşeli bazı ürünlere uygulanan ek mali yükümlülükler kaldırıldı.

• Detaylar: Karardan önce ABD’den gelen alkollü içkilere %70, binek otomobillere %60, kozmetik/cilt bakımı ürünlerine, plastik eşyalara ve yaprak tütüne %30, pirince ise %25 ek vergi uygulanıyordu.
  
  
• Ayrıca: Buna ek olarak AB ve Serbest Ticaret Anlaşması kapsamı dışındaki ülkelerden ithal edilen binek otomobiller için de ek vergi getirildi. Düzenleme kapsamında artık içten yanmalı motora sahip ve hibrit araçlardan %25 veya en az 6.000 dolar, şarj edilebilir hibrit araçlardan %30 veya en az 7.000 dolar, elektrikli araçlardan ise %30 veya en az 8.500 dolar ek vergi alınacak.

Sektör bilançoları ilan edildi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2024 yılına ilişkin sektör bilançolarını ilan etti. TÜİK verilerine göre söz konusu dönemde Türkiye’de faaliyet gösteren 1 milyon 104 bin 27 firmanın yaptığı toplam net satışlar yıllık bazda %65,78 artışla 78 trilyon 245 milyon TL’ye yükselirken, faaliyet kârı %9,87 artışla 3 trilyon 746 milyar TL’ye, net kâr ise %9,03 artışla 1 trilyon 947 milyar TL’ye ulaştı.

• Detaylar: Satışlar artarken kârlılığın sınırlı artış göstermiş olması, faaliyet kârı marjının 2,44 puan azalışla %4,79’a, net kâr marjının ise 1,30 puan azalışla %2,49’a kadar gerilemesine neden oldu. Aynı dönemde firmaların aktif toplamı %145,4 artışla 95 trilyon 835 milyar TL’ye, özkaynak toplamı ise %358,1 artışla 48 trilyon 604 milyar TL’ye çıktı.

Fed’den beklenen indirim kararı

ABD Merkez Bankası (Fed), Eylül ayı Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında fonlama faizini piyasa beklentilerine paralel şekilde 25 baz puan indirerek %4,0-4,25 aralığına düşürme kararı aldı. Toplantıda FOMC’nin 11 üyesi 25 baz puanlık indirim yönünde oy kullanırken, Trump tarafından henüz Fed’e atanan Stephen Miran 50 baz puanlık indirim oyu verdi. Trump, karar öncesinde Fed’i sertçe eleştirmiş ve faizleri daha hızlı düşürmesini istemişti.

• Detaylar: Kararın ardından açıklama yapan Fed Başkanı Jerome Powell, enflasyonda yukarı yönlü, istihdam piyasasında ise aşağı yönlü risklerle karşılaştıklarını ve bunun kendilerini zor duruma soktuğunu söyledi. Powell, Trump tarafından yapılan baskılara ilişkin soruları da risklerin gidişatına göre karar vermeye devam edecekleri şeklinde yanıtladı.

Lisa Cook görevde kaldı

ABD Temyiz Mahkemesi, ABD Başkanı Trump’ın Fed Guvernörü Lisa Cook’u görevden alma kararına ilişkin yürütmeyi durdurma kararını onayladı. Washington federal mahkemesi Trump’ın görevden alma kararını haklı nedene dayanmadığı gerekçesiyle geçici olarak durdurmuş, Trump tarafı kararı temyize taşımıştı. Trump şimdi kararı ABD Yüksek Mahkemesi’ne taşıyacak.

• Arka plan: ABD Başkanı Trump, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook’u iki konutunu da birincil ikametgah olarak gösterip, ucuz konut kredisi alarak ipotek dolandırıcılığı yaptığı gerekçesiyle görevden almıştı. Cook’un karara itiraz etmesi üzerine değerlendirme yapan mahkeme, bunu görevden alma için haklı bir gerekçe olarak görmedi. Ayrıca Bloomberg, Cook’un kredi başvuru belgelerinde ikinci evini tatil evi olarak gösterdiğini ortaya çıkardı.
  

Göçmen vizesine 100 binlik ücret

ABD Başkanı Donald Trump, yüksek vasıflı işçilerin ülkede istihdam edilmesi amacıyla kullanılan H-1B vizesi için şirketlerin ödemesi gereken başvuru ücreti tutarının 215 dolardan 100 bin dolara çıkarılmasını öngören bir Başkanlık Kararnamesi imzaladı. Kararın ardından Amazon, Microsoft, Google gibi şirketler göçmen çalışanlarının derhal ülkeye dönmesi gerektiğine dair uyarılar yayımladı. Oluşan panik üzerine Beyaz Saray, ücretin yalnızca yeni başvurularda alınacağını, vize yenileme işlemlerinde ise uygulanmayacağını açıkladı.

• Arka plan: Hindistan’ın bu vize ücretinden en çok etkilenen ülke olacağı tahmin ediliyor. Zira bir önceki yıl, H-1B vize başvurularının %70’inden fazlası Hintli işçiler tarafından yapıldı. Konuyla ilgili bir açıklama yayımlayan Hindistan Dışişleri Bakanlığı, kararın olumsuz insani sonuçlar doğuracağını vurgulayarak kararnameye tepki gösterdi.

ABD’den Rusya’ya ek yaptırım talebi

ABD Başkanı Donald Trump, kendisinin Ukrayna Savaşı’nı bitirmesi için Rusya’ya yaptırım uygulamaya hazır olduğunu, ancak bu noktada NATO ve AB ülkelerinin de ABD ile birlikte yaptırımlara katılması ve Rus petrolü alımını durdurması gerektiğini söyledi. Trump’ın açıklamasının ardından konuşan AB Komisyonu Başkanı Ursula von Der Leyen, Trump’ın haklı olduğunu ve bu konuda çalışarak yıl sonuna kadar Rusya’dan yapılan petrol ithalatını sonlandırmayı hedeflediklerini ifade etti.

• Ayrıca: AB Komisyonu Rusya’ya karşı 19. yaptırım paketini üye ülkelere sundu. Pakette Rusya’dan LNG ithalatının 1 Ocak 2027’ye kadar sonlandırılması, Rus bankalarına tam işlem yasağı, kripto hizmetleri kısıtları, ödeme sistemlerine yaptırımlar, gölge filoya yaptırım ve Druzhba hattıyla karadan gelen Rus petrolüne karşı ticaret kısıtları gibi maddeler yer alıyor. Macaristan ve Slovakya, enerji arzlarında sorun yaşanabileceği gerekçesiyle pakete karşı çıkıyor.