Merkez Bankası’nın son dönemde TL’yi desteklemek amacıyla gerçekleştirdiği döviz satışları rezervler üzerinde baskı yaratırken, altın rezervlerinin bir bölümünün devreye alınabileceği değerlendirmesi öne çıktı. Hesaplamalara göre TCMB’nin swap işlemlerinde kullanabileceği altın rezervi 20,4 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın, kur piyasasında yaşanan baskıyı hafifletmek amacıyla sürdürdüğü müdahaleler sonrası rezerv yapısı yeniden tartışma konusu oldu. Piyasalarda öne çıkan değerlendirmelere göre, döviz rezervlerindeki gerilemenin ardından Merkez Bankası altın rezervlerinin bir kısmını daha aktif biçimde kullanma seçeneğini masaya alabilir.

Haberde yer alan bilgilere göre, 2 Mart’tan bu yana yapılan döviz satışlarının toplamı 33,7 milyar dolara ulaşırken, altın fiyatlarındaki gerileme de rezervler üzerinde aşağı yönlü etki yarattı. Bloomberg’in aktardığı değerlendirmeye göre, TCMB’nin Londra piyasasında altın-döviz swap işlemini gündemine aldığı belirtiliyor.

Bürümcekçi Araştırma ve Danışmanlık Kurucusu Haluk Bürümcekçi’nin analizine göre, 13 Mart haftası itibarıyla TCMB’nin toplam altın rezervi 134,1 milyar dolar düzeyinde. Ancak bu tutarın tamamı Merkez Bankası’nın doğrudan mülkiyetinde bulunmuyor. Verilere göre 39,5 milyar dolarlık bölüm zorunlu karşılık kapsamında bankalara aitken, 4,4 milyar dolarlık kısmın da Hazine’ye ait olduğu hesaplanıyor. Bu çerçevede TCMB’nin sahipliğindeki altın tutarı yaklaşık 90,2 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Aynı analizde, TCMB altınlarının önemli bir bölümünün farklı saklama kuruluşlarında tutulduğuna dikkat çekiliyor. 2024 faaliyet raporuna dayandırılan hesaplamaya göre rezervlerin yüzde 73’ü BIST Altın Piyasası’nda, yüzde 22,7’si ise Bank of England nezdinde saklanıyor. Bu dağılımın devam ettiği varsayımıyla, yaklaşık 20,4 milyar dolarlık altın varlığının swap işlemlerinde kullanılabilecek bölüm olduğu ifade ediliyor.

Öte yandan rezerv görünümündeki bozulma kısa vadeli müdahale kapasitesine ilişkin tartışmaları da artırdı. Bürümcekçi’nin analitik bilanço üzerinden yaptığı hesaplamaya göre 23 Mart itibarıyla toplam rezervler 161,1 milyar dolara, net uluslararası rezervler ise 41,6 milyar dolara geriledi. Swap hariç net rezervlerin de 19 Mart’a kıyasla 15,4 milyar dolar düşüşle 28 milyar dolara indiği belirtildi.

Prof. Dr. Hakan Kara da altın rezervinin bir bölümünün daha likit varlıklara dönüştürülmesini operasyonel açıdan makul bulduğunu belirtiyor. Kara’ya göre bu adım temel sorunları tek başına çözmese de, Merkez Bankası’nın kısa vadeli müdahale kapasitesini artırması bakımından gerekli ve gecikmiş bir hamle niteliği taşıyor.