İlk 1000 İhracatçıda Bölgesel Tablo: Marmara’nın Ağırlığı Sürüyor, Anadolu Üretim Gücünü Artırıyor
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), 2025 yılı “Türkiye’nin İlk 1000 İhracatçısı” araştırmasının bölgesel dağılımını paylaştı. Veriler, ihracatın halen büyük ölçüde Marmara ekseninde yoğunlaştığını ortaya koyarken, Anadolu’nun farklı bölgelerinde ihracat üreten şirket sayısındaki artış da dikkat çekiyor.

TİM’in açıkladığı verilere göre Türkiye’nin ilk 1000 ihracatçı firması içinde:
- Marmara Bölgesi: 577 firma
- Ege Bölgesi: 142 firma
- İç Anadolu Bölgesi: 94 firma
- Akdeniz Bölgesi: 84 firma
- Güneydoğu Anadolu Bölgesi: 64 firma
- Karadeniz Bölgesi: 37 firma
- Doğu Anadolu Bölgesi: 2 firma
Marmara Tek Başına İlk 1000’in Yüzde 58’ine Yakınını Oluşturuyor
Rakamlar incelendiğinde, 577 şirketle Marmara Bölgesi’nin ilk 1000 ihracatçının yaklaşık yüzde 58’ini oluşturduğu görülüyor. İstanbul, Kocaeli, Bursa, Tekirdağ ve Sakarya gibi yüksek sanayi yoğunluğuna sahip illerin etkisi, Türkiye ihracatındaki ağırlığını koruyor.
Marmara’nın ardından gelen Ege Bölgesi 142 firmayla yaklaşık yüzde 14’lük pay alırken, İç Anadolu yüzde 9,4, Akdeniz ise yüzde 8,4 seviyesinde bulunuyor.
Anadolu Üretimde Güçleniyor
Verilerin dikkat çeken yönlerinden biri ise Anadolu’nun farklı üretim merkezlerinin ihracat ligindeki varlığını artırması.
Özellikle;
- Kayseri, Konya, Ankara ve Eskişehir eksenli İç Anadolu,
- Gaziantep başta olmak üzere Güneydoğu Anadolu,
- Mersin, Adana ve Antalya’nın öne çıktığı Akdeniz Bölgesi
ilk 1000 ihracatçı içinde önemli temsil oranlarına ulaşıyor.
Bu tablo, Türkiye’de ihracatın yalnızca kıyı bölgelerinde değil, sanayi yatırımlarının güçlendiği iç bölgelerde de derinleşmeye başladığını gösteriyor.
Doğu Anadolu’nun Payı Dikkat Çekiyor
Bölgesel dağılımın en çarpıcı sonucu ise Doğu Anadolu Bölgesi’nden yalnızca 2 firmanın ilk 1000 ihracatçı arasında yer alması oldu.
Bu veri, bölgesel kalkınma politikaları, yatırım teşvikleri, lojistik altyapı ve yüksek katma değerli üretim kapasitesinin geliştirilmesi açısından önemli bir gösterge niteliği taşıyor.
İlk 1000 Listesi Ekonomik Dönüşümün de Göstergesi
İlk 1000 ihracatçı araştırması yalnızca en fazla ihracat yapan şirketleri değil, aynı zamanda Türkiye sanayisinin coğrafi dönüşümünü de ortaya koyuyor.
Önümüzdeki dönemde teknoloji yatırımları, Ar-Ge kapasitesi, lojistik ağları ve nitelikli insan kaynağına yönelik yatırımların Anadolu’nun daha fazla bölgesini ihracat liginde üst sıralara taşıması bekleniyor.
Turkishtime Analiz
Bu veriler, Türkiye ihracatının coğrafi çeşitliliğinin arttığını, ancak rekabet gücünün hâlâ Marmara merkezli olduğunu gösteriyor.
Asıl soru ise şu:
Türkiye’nin ikinci ihracat üssü hangi bölge olacak?
Ege, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu son yıllarda üretim yatırımları, organize sanayi bölgeleri ve ihracat odaklı sanayi dönüşümüyle dikkat çekiyor. Buna karşın Doğu Anadolu’nun ilk 1000 ihracatçı içerisindeki sınırlı temsili, bölgesel kalkınma politikalarının önümüzdeki dönemde daha fazla odaklanması gereken alanlardan biri olmaya devam ediyor.
Kaynak: Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), Türkiye’nin İlk 1000 İhracatçısı 2025 bölgesel dağılım verileri.
