Turkishtime AR-GE 250


Dünya Bankası 2021 Mali Yılında Türkiye’de İnsanlar ve Şirketleri Koruma ve İklim Değişikliğine Karşı Dayanıklılığı Arttırma Gündemine Odaklandı

Turkishtime Dergi

30 Haziran’da sona eren 2021 mali yılında, Dünya Bankası devam etmekte olan COVID-19 pandemisinden kaynaklı sağlık, ekonomik ve sosyal etkiler ile mücadele etmekte olan Türkiye’ye toplam miktarı 1,5 milyar ABD$’nı bulan beş kritik kalkınma projesi için finansman desteği sağladı. 

Bir dizi teknik ve politika önerisi ve analitik çalışma ile birlikte sağlanan bu finansal destek, Dünya Bankası Grubu'nun Ülke Ortaklık Çerçevesinde (2017-23 MY) de ortaya konulduğu şekilde, Türkiye'nin 11’inci Ulusal Kalkınma Planının uygulanmasına katkıda bulunmaktadır. 2021 yılındaki yeni kredi onaylarıyla birlikte, Türkiye'deki aktif kredi portföyü 23 projeyi desteklemek için sağlanan 7 milyar ABD$’nı aştı.

Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Auguste Tano KouameCOVID-19 krizinden kaynaklanan devam eden zorluklar göz önüne alındığında, Dünya Bankası, Türkiye'yi pandeminin zararlarını sınırlaması için desteklerken, uzun vadeli kalkınma ihtiyaçları konusunda ilerleme kaydediyor. Henüz sona eren mali yılda programlarımız, işlerin korunmasına, özel sektörün sürdürülmesine, iklim değişikliğine karşı direncin artırılmasına ve diğer kalkınma önceliklerine yardımcı olan zorlukları ele alıyor” dedi.

Sağlanan mali desteklerden satır başları

Türkiye'nin COVID-19 Müdahalesinin Desteklenmesi

2020 mali yılında insanların hayatlarının kurtarılmasına ve kırılgan grupların korunmasına yardımcı olmaya yönelik Sağlık ve Uzaktan Eğitim alanlarında iki COVID müdahale projesi ve Türk Eximbank’ın COVID-19 şokundan ciddi derecede etkilenerek finansmana erişimlerini kaybeden ihracata dönük küçük ve orta büyüklükteki işletmelere düşük maliyetli ve uzun vadeli finansman sunmasını destekleyecek bir kısmi kredi garantisi sağladıktan sonra, Banka 2021 Mali Yılında istihdamın korunmasına ve uygun küçük ve orta büyüklükteki  işletmelerin korunmasına yönelik iki yeni kritik projeyi daha uygulamaya koymuştur: 

COVID-19’un ekonomik etkilerinden etkilenen -veya bu etkilere karşı uyum sağlayan- küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ) finansmana erişimlerini sağlamak için 500 milyon ABD$ tutarındaki Türkiye Acil Durum Şirket Destek Projesini onaylanmıştır. Proje, VakıfBank ve TKYB tarafından yönetilen alt krediler aracılığıyla uygulanmaktadır. 

Krizden etkilenen uygun mikro ve küçük işletmelerin kapanmalarını önlemeyi ve istihdamlarını korumalarına sağlamalarını amaçlayan ve KOSGEB tarafından uygulanan 300 milyon ABD$ tutarındaki COVID-19 Krizi sırasında Mikro ve Küçük İşletmeler için Hızlı Destek Projesini onaylanmıştır. Proje, imalat şirketleri ile üretim, bilimsel araştırma ve geliştirme ve bilgisayar programlama üzerinde odaklanan diğer yenilikçi genç şirketler için geri ödenebilir finansman sağlayarak Türkiye’deki işletmeleri ve çalışanları desteklemektedir.

Uzun vadeli kalkınma gündemi üzerindeki odak korunuyor 

Banka'nın acil COVID-19 operasyonları, uzun vadeli kalkınma zorlukları üzerinde odaklanma veya Türkiye'nin iklim değişikliğini azaltma, uyum ve dayanıklılık çabalarını destekleme stratejisini rayından çıkarmadı. Ülke Ortaklığı Çerçevesi (CPF) ile uyumlu olarak, Banka'nın düzenli destek programı, yenilenen bir iklim değişikliği gündemi odağı ile birlikte kapsayıcı ve sürdürülebilir büyüme üzerinde odaklanmaya devam etti.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından uygulanacak olan ve temel altyapıya yapılacak yatırımları (yeni yollar, su ve doğal gaz boru hatları, elektrik hatları ve lojistik tesisleri gibi) ve “yeşil” altyapıya yapılacak yatırımları (örneğin iyileştirilmiş enerji ve su verimliliği olanakları, ileri atıksu arıtma tesisleri, OSB’lerdeki enerji açısından verimli binalar gibi) desteklemeyi amaçlayan 300 milyon ABD$ tutarındaki Türkiye Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) Projesi onaylanmıştır.   

Doğu Karadeniz Bölgesinde yer alan Bolaman Nehir Havzasında ve İç Anadolu Bölgesinde yer alan Çekerek Nehir Havzasında yaşayan kırsal topluluklar için dayanıklı altyapı hizmetlerinin ve geçim kaynaklarının iyileştirilmesini amaçlayan 135 milyon ABD$ tutarındaki Türkiye Dayanıklı Peyzaj Entegrasyon Projesi (TULIP) onaylanmıştır. Proje, hedeflenen bölgelerde dayanıklı peyzaj entegrasyonu, yeşil altyapının restorasyonu ve korunması ve sürdürülebilir geçim kaynaklarının teşvik edilmesi için yapılacak yatırımları destekleyecektir.

Banka ayrıca kamu binalarının depreme karşı dayanıklılığını güçlendirmek ve aynı zamanda enerji verimliliğini arttırarak enerji faturalarını ve zararlı karbon salımlarını azaltmak amacıyla Kamu Binalarında Depreme Karşı Dayanıklılık ve Enerji Verimliliği Projesi için 265 milyon ABD$ tutarındaki krediyi onaylamıştır. Proje ile, 140’ın üzerinde okul, yurt, hastane ve kamu binasında yalıtım iyileştirme, güçlendirme veya yeniden inşa çalışmaları yapılacak ve okul çocukları ve çalışanları dahil olmak üzere bu binalarda yaşayan, çalışan veya bu binaları kullanan yaklaşık 26.000 kişi projeden doğrudan faydalanacaktır. Daha geniş anlamda, projenin hedeflediği binaların sunduğu kamu hizmetlerine bağımlı olan 6 milyondan fazla vatandaş projeden faydalanmış olacaktır.

Mülteci krizi ile ilgili kalkınma zorluklarının aşılmasına yönelik çabalar 

Banka ayrıca, Hükümetin, COVID-19 pandemisinin daha da ağırlaştırdığı ve kadınlar da dahil olmak üzere en fazla risk altındaki kişileri korumak için daha güçlü çaba gerektiren mülteci krizinin yönetilmesine yönelik çabalarına da katkıda bulunmuştur. Mültecilere ev sahipliği yapan bölge ve belediyelere destek programı kapsamında Banka, AB'nin Türkiye'deki Mülteciler için Mali Yardım Aracı (FRIT) finansmanından yararlanan yeni projeleri uygulamaya ve hazırlamaya devam etmiştir.  

Dünya Bankası tarafından FRIT-1 kapsamında yürütülen projelerin başarısına dayalı olarak, Banka FRIT-2 olarak bilinen ikinci grup FRIT fonları kapsamında beş yeni Alıcı Tarafından Yürütülen Vakıf Fonu (RETF) projesi için İdari Anlaşmalar imzaladı. Toplam tutarı 392 milyon avroyu bulanbeş proje şunlardır:

  • Mültecilerden Etkilenen Bölgelerde Belediye Hizmetleri İyileştirme Projesi;
  • Mülteciler ve Türk Vatandaşları için Kayıtlı İstihdam Yaratma Projesi;
  • Koruma Altındaki Çalışabilir Kişiler ve Türk Vatandaşları için İstihdam Desteği ve Aktivasyon Projesi;
  • Piyasa Bağlantılarının Geliştirilmesi Yoluyla Mülteciler ve Türk Vatandaşları için Tarımsal İstihdam Desteği; ve
  • Mülteciler ve Ev sahibi Topluluklar için Sosyal Girişimcilik, Güçlendirme ve Uyum. 

Daha iyi politikalar için bilgi paylaşımı 

Kredi ve proje finansmanını tamamlayıcı olarak, Dünya Bankası, Hükümetin politika ve programları için bilgi girdisi ve aynı zamanda da Dünya Bankası Grubu tarafından finanse edilen birçok projenin hazırlanmasını sağlayan ve diğer kalkınma ortaklarından gelen yatırımları destekleyen bilgi çalışmaları da gerçekleştirmiştir. Banka’nın 2021 mali yılındaki analitik ve istişari çalışmaları aşağıdaki konuları kapsamıştır:  Türkiye Ekonomik İzleme Raporları (TEM); Türkiye’de dijital ekonomi ile ilgili politika diyalogu; Türkiye’de Kadınların Ekonomik Fırsatlara Erişimi; Türkiye’de Büyüme için Küresel değer Zincirlerinden Yararlanmak; Türkiye’de Binaların Dayanıklılığı; İyileştirilmiş Eşitlik ve Sosyal Hizmetler; Suriyeli Mülteci Krizinin Etkileri; Türkiye İş ortamı; Türkiye için Akıllı Şebeke Seçenekleri Hakkında Danışmanlık Desteği, Üretim Planlaması ve Ticari Finansman; Sayıştay’ın İyi Kamu Yönetişimi Üzerindeki Etkilerinin Arttırılması; Ulusal Planlama, Politika Oluşturma ve Kamu Mali Yönetim Kurumlarının ve Performansının Gözden Geçirilmesi; Türkiye’de Risk Bilgilerine Dayalı Karar verme ve Kentsel Dayanıklılık için Kurumsal Kapasite Oluşturma. 

Geleceğe Bakış 

Ülke Direktörü Auguste Tano Kouame şunları vurguladı: “Bir yandan Türkiye'nin uzun vadeli ekonomik kalkınma hedeflerine ve güçlü iklim değişikliği gündemine katkıda bulunurken, aynı zamanda Türk halkını COVID-19 ve mülteci krizi karşısında desteklemek için Türkiye'deki birçok paydaş ve kalkınma ortağının yanı sıra Hükümetle de yakın işbirliği içinde çalıştığımız verimli bir 2021 mali yılı geçirmiş olmaktan dolayı çok mutluyuz. Yeni bir mali yıla başlarken bu başarıyı daha da ileri seviyelere çıkarmayı sabırsızlıkla bekliyoruz.”

Yeni Mali Yıl için hazırlanmakta olan finansman projeleri arasında aşağıdakiler bulunmaktadır: Jeotermal Geliştirme Projesi Ek Finansmanı; Kentsel Dayanıklılık Projesi; Entegre Su Koruma Projesi; Tarımsal Gıda Değer Zincirlerinde İklime Duyarlı ve Rekabetçi Büyüme; Türkiye'de Dağıtık Güneş Fotovoltaik Panellerinin Yaygınlaştırılması; ve İzmir Deprem Sonrası Yeşil, Dayanıklı ve Kapsayıcı Acil Yeniden İnşa Projesi. Bu projeler için henüz bir kredi anlaşması imzalanmamıştır. Bu projelerin hazırlık çalışmalarının nihai hale getirilmesi ve kurum içi onaya sunulması, ilgili tüm borçlanıcı ve ve önceden belirlenmiş uygulayıcı kurumların ilgisinin devam ettiğinin teyidine tabidir.

Devam etmekte olan analitik çalışmalar şunları içermektedir: İklim Değişikliği ve Kalkınma Raporu (CCDR); Düşük Karbonlu Seçenekler Raporu dahil olmak üzere Sürdürülebilir Toparlanma ve Yeşil Büyüme Analitik ve İstişari Çalışmalar Programı; Emisyon Ticareti Programı (ETS) Teknik Yardımı; Önerilen Karbon Sınırı Uyarlama Mekanizmasının Etkisi; Yeşil Dönüşümü Destekleyici Kamu Harcamaları ve Mali Araçlar; İklim Uyumu İçin Özel Sektör Yatırımları; Bölgesel Eşitsizlikler ve Kalkınma; İnsan Sermayesi İncelemesi ve Eğitim Kalitesi; Sosyal Kalkınma; Enerji Dönüşümü ve E-Hareketlilik; Pandemiye Hazırlık; Yüksek Gelir Statüsü İçin Kurumsal Gelişim; Türkiye'de Uzun Vadeli Finansmanı Kolaylaştırmaya Yönelik Seçenekler.