TÜBİTAK BİDEB 2237-B ‘Bilimsel Eğitim Etkinliklerini Destekleme Programı’ kapsamında yürütücülüğünü SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı başkanı Prof. Dr. Zafer Çetin’in gerçekleştirdiği ‘Tıp ve Sağlık Bilimleri Alanında TÜBİTAK Araştırma Projesi Yazma Eğitimi (Uzmanlık/Doktora Sonrası Araştırmacılar İçin)’ başlıklı TÜBİTAK projesi yazma eğitimi desteklenmeye hak kazanmıştır. Bu destek kapsamında 11-13 Kasım 2023 tarihleri arasında çevrimiçi ortamda aynı başlıkla bir TÜBİTAK projesi yazma eğitimi gerçekleştirilmiştir.

PANoptozis hücre ölüm yolağı hedefli tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine  yönelik yürütülen çalışmalar

PANoptozis hücre ölüm yolağı 2019 yılında tanımlanmış olan inflamatuar süreçlerin de tetiklendiği bir hücre ölüm yolağıdır. Son yıllarda otoimmün, otoinflamatuar ve dejeneratif hastalıklar ile farklı kanser türlerinde bu hücre ölüm yolağındaki değişimlerin hastalık patojenezi ve prognozu üzerindeki etkilerinin belirlenebilmesine yönelik çalışmalar hız kazanmıştır. Gerçekleştirilen yeni çalışmalar ile bu sinyal iletim yolağındaki yeni sensör ve efektör proteinlerin belirlenmesi ve ayrıca bu yolağın blokajının terapötik etkinliğinin değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Üniversitemiz öğretim üyelerinin de farklı in vivo ve in vitro hastalık modellerinde PANoptozis hücre ölüm yolağının etkinliğinin araştırılmasına yönelik devam eden ve tamamlanmış projeleri ve yayınları bulunmaktadır. Bu kapsamda, SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Erdal Uysal’ın sorumlu yazarlığını yapmış olduğu ‘Targeting the PANoptosome with 3,4-Methylenedioxy-β-Nitrostyrene, Reduces PANoptozis and Protects the Kidney against Renal İschemia-Reperfusion Injury’ başlıklı makale ‘Journal of Investigative Surgery’ dergisinde yayınlanmıştır. Bu çalışma ile PANoptozis yolağının baskılanmasının böbrek iskemi reperfüzyon hasarını azalttığı gösterilmiştir. TÜBİTAK ARDEB tarafından 2022 yılında TÜBİTAK 1001 destek programı kapsamında desteklenmeye uygun bulunmuş olan ve SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zafer Çetin’in “Ins1 832/13 ve Rin-M5f Rat İnsülinoma Hücre Hatlarında Hipergliseminin PANoptozis Hücre Ölüm Yolağı Üzerine Etkisinin Araştırılması” başlıklı projesinin ilk sonuçları alınmaya başlanmış olup deneysel çalışmaları devam etmektedir.

Üniversitemiz Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zafer Çetin’in “İntestinal Epitelyal Hücre Disfonksiyon Modeli ve DSS ile İndüklenmiş Rat Ülseratif Kolit Modelinde PANoptozis Hücre Ölüm Yolağının Ülseratif Kolit Patofizyolojisindeki Öneminin Araştırılması’ başlıklı projesi TÜBİTAK tarafından 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı “Deprem Bölgesi Üniversiteleri Özel Çağrısı – BİNBİRÇABA” başvuruları kapsamında 24 ay süre ve 1 175 000 Türk Lirası bütçe ile desteklenmeye hak kazanmıştır.

Üniversitemiz Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burçin Altınbaş’ın “İzoproterenol ile indüklenmiş sıçan miyokard infarktüs modelinde speksin’in kardiyomiyositlerdeki PANoptozis yolağı ve nöropeptid Y üzerindeki etkisinin araştırılması” başlıklı projesi TÜBİTAK tarafından 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı “Deprem Bölgesi Üniversiteleri Özel Çağrısı – BİNBİRÇABA” başvuruları kapsamında 18 ay süre ve 1. 1.550.180 Türk Lirası bütçe ile desteklenmeye hak kazanmıştır. Çalışma, 2020 yılında yeni keşfedilen bir ölüm yolağı olan PANoptozisin miyokard infarktüsündeki rolünü ve yeni bir nörotransmitter olan speksin’in PAnoptozis yolağındaki etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma konusu, bilimsel araştırmalar içerisinde miyokard infarktüsünde PAnoptozis yolağı ve bir nörotransmitterin olası bağlantısının ortaya konması bakımından bir ilk olma özelliğindedir. Çalışma sonuçları miyokard infarktüsüne yeni bir bakış açısı kazandırma özelliğine sahip olacaktır. Böylece konuyla ilgili ileriki çalışmalarda bu akut gelişen patolojinin kalp dokusunda verdiği hasarın azaltılmasında ve tedavisinde yeni yaklaşımlar ortaya koymayı hedeflemektedir.

Relapsing remitting (yineleyici düzelen) MS (RRMS) patogenezinde rol oynayan aday biyobelirteçlerin tanımlanması üzerine çalışmalar

SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Tuba Denkçeken’in “Relapsing-Remitting Multiple Sklerozun Büyük-Ölçekli Ekspresyon Profilleme Verilerinde Entegrasyon ve Özellik Çıkarımı Yoluyla Analizi, Klinik Validasyonu ve Aday İlaçları” başlıklı projesi TÜBİTAK tarafından 1001 ÇABA başvuruları kapsamında desteklenmeye hak kazanmıştır. Projede SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Elif Onur, Nöroloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Yasemin Ekmekyapar Fırat, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı  Dr. Öğr. Üyesi Gökçe Deniz Külekçi ve Dr. Ersin Arslan Eğitim ve Araştırma Hastanesinden Dr. Emine Kılıçparlar Cengiz araştırmacı olarak yer almaktadır. Multipl Skleroz (MS); santral sinir sisteminin enflamasyon, demyelinizasyon ve aksonal dejenerasyonu ile karakterize kronik ve otoimmün bir hastalığıdır. MS seyrinde atak ve progresyonlara göre farklı klinik fenotipler ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışma ile RRMS patogenezinin detaylı moleküler mekanizmalarının anlaşılması, potansiyel biyobelirteçlerinin belirlenmesi, yeni moleküler hedeflerinin keşfi ve yeni tedavi protokollerinin geliştirilebilmesi hedeflenmektedir.

Papiller tiroid kanseri (PTK) hastalarının sağ kalımını tahmin eden prognostik modeller oluşturmaya yönelik çalışmalar

SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Elif ONUR’un “Papiller tiroid kanserinde ceRNA ağına dayalı piroptozis ilişkili prognostik model tanımlanması ve doğrulanması” başlıklı projesi TÜBİTAK tarafından 1001 ÇABA başvuruları kapsamında desteklenmeye hak kazanmıştır. Projede, SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Tuba Denkçeken, Endokrinoloji öğretim üyesi Prof. Dr. Mehmet Baştemir, Genel Cerrahi öğretim üyesi Doç. Dr. Erdal Uysal, Patoloji öğretim üyesi Mehmet SÖKÜCÜ ve Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı öğretim üyelerinden Prof. Dr. Mehmet Şahin araştırmacı olarak yer almaktadır. Papiller tiroid kanseri (PTK) en sık tiroid kanseri tipi olup, tiroid kanserlerinin yaklaşık %80’ini oluşturmaktadır. Bu çalışma ile piroptozis ilişkili prognostik biyobelirteçler ve PTK arasındaki ilişkinin detaylı anlaşılması, yeni moleküler hedeflerinin keşfi ve yeni tedavi protokollerinin geliştirilebilmesi hedeflenmektedir.