Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu kaynaklı enerji arz şokunun küresel ekonomi üzerinde ciddi baskı yarattığını söyledi. Petrol piyasasında yaşanan sert dalgalanmanın enflasyon ve büyüme görünümünü olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunan Birol, stratejik rezervlerin devreye alınmasının tek başına kalıcı çözüm olmayacağını vurguladı.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) İcra Direktörü Fatih Birol, küresel enerji piyasalarında artan belirsizliğin dünya ekonomisi açısından ciddi bir risk oluşturduğunu açıkladı. Birol, özellikle Orta Doğu’daki çatışmaların ardından enerji arzında yaşanan kesintilerin petrol fiyatlarını yukarı taşıdığını ve bu durumun küresel büyüme üzerinde baskı yaratabileceğini ifade etti.

Birol’un değerlendirmesine göre, piyasadaki ana sorun yalnızca fiyat artışı değil, aynı zamanda arz güvenliğine ilişkin endişelerin derinleşmesi. IEA Başkanı, Hürmüz Boğazı’ndaki aksamanın günlük yaklaşık 11 milyon varillik petrolü piyasa dışında bıraktığını ve bu tablonun, geçmişte yaşanan birçok enerji krizinden daha ağır sonuçlar doğurabilecek ölçekte olduğunu belirtti.

IEA, daha önce piyasalardaki oynaklığı sınırlamak amacıyla üye ülkelerle birlikte toplam 400 milyon varillik acil petrol rezervi kullanımını devreye almıştı. Ancak Birol, stratejik stokların piyasaya sunulmasının ancak geçici rahatlama sağlayabileceğini, kalıcı çözümün ise arz akışının yeniden istikrara kavuşmasına bağlı olduğunu söyledi.

Enerji fiyatlarındaki yükselişin sadece enerji sektörünü değil, küresel enflasyon ve büyüme görünümünü de etkilediğine dikkat çekiliyor. IMF de enerji maliyetlerinde uzun süreli artış yaşanması halinde küresel enflasyonun hızlanabileceği ve ekonomik büyümenin zayıflayabileceği uyarısında bulundu. Kurumun değerlendirmesine göre, enerji arzındaki bozulmanın süresine bağlı olarak dünya ekonomisindeki çıktı kaybı daha da derinleşebilir.

Öte yandan petrol fiyatlarında son günlerde görülen yükseliş, piyasalardaki hassasiyeti artırmış durumda. Reuters verilerine göre Brent petrol, son gelişmelerin etkisiyle Temmuz 2022’den bu yana en yüksek kapanış seviyelerine ulaştı. Bu görünüm, enerji ithalatçısı ülkeler açısından maliyet baskısını artırırken, sanayi üretimi ve tüketici fiyatları üzerinde yeni riskler yaratıyor.

Birol ayrıca hükümetlerin yalnızca rezerv politikalarıyla değil, enerji tasarrufu ve talep yönetimi adımlarıyla da süreci desteklemesi gerektiğini belirtti. Uzaktan çalışma, hız limitlerinin düşürülmesi ve ulaşımda tasarruf odaklı önlemler gibi uygulamaların daha önce enerji talebini sınırlamada etkili olduğunu hatırlattı.