Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Orta Doğu’daki gerilimin enerji, ticaret, turizm ve finansman kanalları üzerinden Türkiye dahil birçok ülkenin ekonomik görünümünü zorlayabileceğine dikkat çekti. Kurum, özellikle yükselen tahvil faizleri ve olası sermaye çıkışlarının bölge ekonomileri açısından risk oluşturduğunu vurguladı.

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Orta Doğu’da tırmanan çatışmaların bölge ekonomileri üzerindeki etkilerine ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme yayımladı. Bankaya göre jeopolitik gerilim; enerji ve gübre fiyatlarındaki yükseliş, ticaret ve turizm akışındaki aksamalar ile finansman koşullarındaki sıkılaşma üzerinden ekonomik faaliyetleri baskılayabilir.

EBRD Baş Ekonomisti Beata Javorcik, jeopolitik şokların enerji piyasaları, tedarik zincirleri ve finansman koşulları üzerinde çok hızlı biçimde etkili olabildiğine işaret ederken, söz konusu etkilerin çatışma ortamı sona erse bile bir süre daha hissedilebileceğini belirtti.

Kurumun değerlendirmesine göre petrol fiyatlarının uzun süre 100 doların üzerinde seyretmesi ve kimyasallar ile metallerdeki tedarik sorunlarının devam etmesi halinde küresel büyümede aşağı yönlü bir etki ortaya çıkabilir. Aynı senaryoda enflasyon baskısının da belirgin şekilde güçlenebileceği ifade ediliyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek kesintilerin, gübre hammaddeleri ile alüminyum, sülfür ve plastik gibi kritik ürünlerde maliyetleri daha da artırabileceği kaydediliyor.

Türkiye için finansman ve dış denge riski
EBRD, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu bazı ekonomilerde tahvil faizlerinin yükseldiğine ve küresel finansal koşulların daha da bozulması durumunda sermaye çıkışlarının hızlanabileceğine dikkat çekti. Banka, enerji ve gıda ithalatına bağımlı, Körfez ülkeleriyle ekonomik bağları güçlü ve mali alanı sınırlı ülkelerin bu süreçten daha fazla etkilenebileceğini belirtti. Türkiye de bu kırılgan ülkeler arasında sayıldı.

Raporda ayrıca turizm gelirleri ve Körfez kaynaklı işçi dövizleri gibi kalemlerde de baskı oluşabileceği belirtilirken, bölgedeki belirsizliğin yalnızca kısa vadeli fiyat hareketleriyle sınırlı kalmayabileceği mesajı verildi.

Uzun vadede enerji güvenliği öne çıkabilir
EBRD’ye göre mevcut gerilim, uzun vadede enerji güvenliği başlığını yeniden küresel gündemin merkezine taşıyabilir. Bununla birlikte çatışma ortamının, küresel ticarette parçalanma eğilimini hızlandırabileceği de değerlendiriliyor. Banka, bu süreçte bazı enerji ihracatçısı ülkelerin ek gelir elde etmesinin mümkün olduğuna da işaret etti.