Bölüm 5: Çalışan, Yönetici ve Patronlar

Yapay Zekanın gelişmesi ile birlikte “her kafadan ses çıkıyor” yorum ve örnekleme serimize, çalışan, yönetici ve patron konularında devam ediyoruz.

Amerikan şirketleri, daha fazla verimlilik elde etmek amacıyla yönetim kademelerini azaltmaya çalışıyor. Bu tasfiye, her seviyedeki çalışanları kariyer yollarını ve daha iyi ücret ve statüye ulaşmanın geleneksel yollarını yeniden düşünmesini gerektiriyor.

United Parcel Service ve Citigroup geçen yıldan bu yana binlerce yönetici pozisyonunu azalttıklarını söylüyorlar. Amazon CEO’su Andy Jassy, ekipleri denetleyen yönetici sayısını azaltmaya yönelik adımlar attığını belirtiyor. Google CEO’su Sundar Pichai ise çalışanlarına, şirketin maliyet düşürme çalışmaları kapsamında yönetici pozisyonlarının %10 oranında azaltıldığını açıkladı.

Üst düzey pozisyonlara yükselme imkânı azaldıkça, yönetici adayları terfi almakta zorlanıyor ve eski yöneticiler bazen kendi istekleri dışında da olsa başka pozisyonlara geçiyor. Diğerleri ise yönetim kademesinde yerlerini korumak için yeni sektörlere yöneliyor. Bu arada şirketler, kendilerini sıkışmış hisseden çalışanları nasıl motive edecekleri konusunda yöntemler arıyor.

Dünya genelinde Yapay Zekaya milyarlarca dolar yatırım yapıldığı bildirilmektedir. Ancak şirketlerin az miktarında bu yatırımların dönüştürücü bir etki yarattığı, çoğu şirketin hâlâ Yapay Zekayı mevcut süreçlerine entegre ettiği, onu temel alarak yeniden tasarlamadığı tespit edilmektedir.

Yapay Zekanın mevcut yeteneklerinin nasıl algılandığı bir tartışma konusudur. Patron ve yönetim kurulları yöneticilerden daha net, atak ve iddialı Yapay Zeka stratejileri talep etmelerine rağmen, Yapay Zeka hakkındaki konuşmaların gerçeklikten çok manşetlerle şekillendiği görülmektedir. Yönetimler şirketin ihtiyaçları, uygulanabilirlik, maliyet ve teknolojinin bugün gerçekte neler sunabileceğine dair daha net bir görüşe ihtiyaç duymaktadır. Patronlar “pazarlama abartısına karşı mevcut olanaklar konusunda pek bilgili olmamalarına rağmen yöneticilerin dönüşüm potansiyeli konusunda daha iyimser ve atak olmaları” beklenmektedir.

Yapılan araştırmalarda Yapay Zekanın en üst düzeyde nasıl yönetildiği, uygulandığı ve değerlendirildiği konusunda ortaya çıkan farklı düşünceler, Yapay Zekanın olup olmaması değil, şirketlerin Yapay Zeka dönüşümünü nasıl yapacakları konusunda olmaktadır. Yapay Zekanın mevcut yeteneklerinin nasıl algılandığı konusunda farklar vardır. Yönetim toplantılarında Yapay Zeka hakkındaki konuşmaların gerçeklikten çok manşetlerle şekillendiği görülmektedir. Yönetici ve patronların teknolojinin bugün gerçekten neler sunabileceğine dair daha net bir görüşe ihtiyaç duydukları ve daha cesur bir vizyon ve daha iddialı Yapay Zeka stratejilerine ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Pazarlama abartısının aksine, somut ve mevcut olanaklar ve kullanılabilir alternatif ve imkânların anlaşılması tercih edilmektedir. Yapay Zeka konusunda bilgi eksikliği ve algıdaki farklılıklar, Yapay Zekanın nasıl ve hangi amaçla kullanılacağı konusunda yönetim nezdindeki uzlaşmayı zorlaştırabilmektedir.

Bazı yönetimler ve patronlar Yapay Zekanın daha hızlı benimsenmesini tercih ederken, bazıları daha ölçülü bir yaklaşım sergilemektedirler. Bu durum yönetimlerin dönüşümünün aceleye getirildiği iddiasını ortaya koyarken, bazıları çok yavaş ilerlediğine inanmaktadır.

Araştırmalara göre, Yapay Zeka ile değişim henüz başlangıç aşamasında olsa da, rekabet avantajı sadece zekâyı benimseyenlerden değil, zekâ etrafında yeniden tasarlanan organizasyonlardan gelecektir. İşler Yapay Zeka ile desteklenmek yerine, zekâ etrafında (Yapay Zeka odaklı) inşa edildiğinde neler değişecektir.

Yazan: DR. H.MURAT ÇEKİCİ

Hakkında: H.Murat Çekici 1967 Bartın doğumludur.Marmara Üniversitesi İktisat mezunudur. İ.Ü İşletme Fakültesi bünyesinde “Elektrik Üretim İşletmelerinde Hasılat ve Raporlanması” isimli tezi sunarak, 2018 yılında, “doktor (PhD)” ünvanını kullanmaya hak kazanmıştır.

İş hayatına 1991 yılında Borusan Holding bünyesinde başlamıştır. Borusan Birleşik Boru Fabrikaları A.Ş. Mali İşler Müdürü iken, 2000 yılında Koray Şirketler Topluluğu’nda Mali İşler Başkanı olarak çalışmaya başlamış, 2013 yılında şirkete Genel Müdür olarak atanmış ve Kasım 2017’de firmanın ortaklık yapısının değişmesi ile birlikte mayıs 2021 dönemine kadar icra komitesinde görev almıştır.

Bu süreçte, yurdışı faaliyetlerde görev almış, yurtiçi ve yurtdışındaki işlerle ilgili birçok konuda ve her kademede görüşme, çalışma ve işbirlikleri yapmıştır. İş hayatına yeni başlayan onlarca genç insana bireysel ve iş hayatları ile ilgili abilik, liderlik, mentorluk ve koçluk yapmıştır. Günümüzde, şirketlerin icra ve yönetim kurullarında görev almakta, mali işler, yönetim, iş-süreç iyileştirme, değişim, yapay zeka gibi konularda faaliyetlerde bulunmaktadır.Üniversite ve kurumlarda eğitim vermekte, yapay zeka ile süreç yönetimi, muhasebe, yönetim raporlaması  konuları üzerinde çalışmaktadır.

Ayrıca alanındaki bilgi birikimini kitap çalışmalarıyla da paylaşmaktadır. Yayımlanan kitapları arasında ödüllü tezinden kitaplaştırılan Elektrik Üretim İşletmelerinde Hasılat ve Raporlanması’nın yanı sıra; Yönetim, Yapay Zekâ Kullanımı ve Raporlama ile İnşaat – Gayrimenkul Sigortaları ve Sigortalının Muhasebe İşlemleri yer almaktadır.