İhracatçı sektörler, 1 Ekim’de açıklanması beklenen yeni teşvik düzenlemelerine odaklandı. Döviz dönüşüm desteğinin yüzde 6 seviyesine yükseltilmesi beklenirken, iş dünyasının önemli bir bölümü artan üretim ve finansman maliyetlerine karşı oranın yüzde 10’a çıkarılmasını istiyor.

Yeni yasama döneminin başlamasıyla birlikte ihracata yönelik destek mekanizmalarında önemli değişikliklerin gündeme gelmesi bekleniyor. Özellikle imalatçı ihracatçıların yakından takip ettiği başlıkların başında döviz dönüşüm desteği geliyor.

Mevcut durumda yüzde 3 seviyesinde uygulanan desteğin yeni dönemde artırılması gündemde. Sektör temsilcilerinin beklentisi düzenlemede yüzde 6 seviyesinin öne çıkacağı yönünde. Ancak özellikle üretim ve istihdam yoğun sektörlerden gelen talep, desteğin yüzde 10 seviyesine yükseltilmesi.

Yeni modelde şirketlerin döviz pozisyonu öne çıkacak

Yeni dönemin yalnızca destek oranındaki artışla sınırlı kalmaması bekleniyor. 1 Ekim itibarıyla döviz alımına yönelik mevcut kısıtların yerine şirketlerin döviz pozisyonunu dikkate alan yeni bir modele geçilmesi gündemde.

Yeni sistemde sektörlerin döviz kullanım ihtiyaçlarının yanı sıra net döviz kazandırma kapasitesi, yerli katma değer ve istihdam gibi kriterlerin de dikkate alınması bekleniyor.

Bu yaklaşım, özellikle yüksek ihracat geliri sağlayan ancak aynı zamanda ithal girdiye ihtiyaç duyan sektörler açısından yeni dönemin uygulama esaslarını önemli hale getiriyor.

İhracatçıların gündeminde finansman maliyetleri de var

Döviz dönüşüm desteği, ihracatçıların yeni teşvik paketinden beklentilerinin yalnızca bir bölümünü oluşturuyor.

İş dünyasının gündeminde reeskont kredi faizlerinin düşürülmesi, uygun maliyetli finansmana erişimin artırılması, SGK prim teşviklerinin güçlendirilmesi ve üretim girdileri üzerindeki maliyetleri azaltacak düzenlemeler de bulunuyor.

Özellikle tekstil, hazır giyim, ayakkabı ve diğer emek yoğun sektörler artan işçilik, enerji ve finansman maliyetlerinin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü zorladığına dikkat çekiyor.

Kimya ve maden gibi sektörlerden gelen değerlendirmelerde ise desteklerin sektör ayrımı yapılmadan ihracata çalışan şirketlere uygulanması gerektiği görüşü öne çıkıyor.

Destek oranı son yıllarda birkaç kez değişti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yürütülen uygulamada döviz dönüşüm desteği Ocak 2023’te yüzde 2’den yüzde 3’e çıkarılmış, Ağustos 2024’te yeniden yüzde 2 seviyesine çekilmişti.

Destek oranı Ağustos 2026’da tekrar yüzde 3’e yükseltilirken uygulamanın süresi 31 Ocak 2027’ye kadar uzatıldı.

Şimdi ihracatçıların odağında, yeni dönemde uygulanacak oran ve destekten yararlanma koşulları bulunuyor.

1 Ekim’de açıklanması beklenen düzenlemelerin kapsamı, özellikle yüksek maliyet ve finansmana erişim baskısıyla karşı karşıya bulunan imalatçı ihracatçılar açısından yakından takip edilecek.