Ar-Ge ve inovasyon, Türkiye’nin 21. yüzyıldaki en büyük güç çarpanıdır. Ulaştırma ve altyapı alanında attığımız her adım, yalnızca bugünün ihtiyaçlarını karşılamak için değil; yarının Türkiye’sini inşa etmek içindir.

Dünyanın hızla değişen teknolojileri karşısında ülkelerin rekabet gücü, artık yalnızca altyapı yatırımlarıyla değil; aynı zamanda o altyapıyı yerli ve milli teknolojilerle donatma, geliştirme ve sürekli yenileme kabiliyetiyle ölçülüyor.

Türkiye olarak biz de 12. Kalkınma Planımızın “Yeşil ve Dijital Dönüşümle Rekabetçi Üretim” hedefi doğrultusunda, karayolu, demiryolu, havayolu, denizcilik ve haberleşme alanlarında Ar-Ge’yi stratejik bir öncelik haline getirdik. Çünkü inanıyoruz ki; ulaşım ağlarımız ne kadar modern olursa olsun, o ağları yöneten yazılım, haberleşme, sensör ve yapay zekâ sistemleri milli olmadığı sürece tam bağımsızlıktan söz etmek mümkün değildir.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak vizyonumuz nettir: Türkiye’yi sadece yol, köprü, tünel, havalimanı ve deniz limanı ya da haberleşme-yayıncılık kulesi inşa eden değil; aynı zamanda bu altyapıların akıllı, sürdürülebilir ve yerli teknolojilerle işletildiği bir “teknoloji üreten ülke” haline getirmek. Bu vizyon, 2053 hedeflerimizle de birebir örtüşmektedir. Bu kapsamda, fiziksel bağlantıyı dijital bağlantıyla tamamlayan, insanı merkeze alan, engelli dostu, çevreci ve yüksek teknolojili bir ulaşım ekosistemi inşa ediyoruz. Bu kapsamda Bakanlığımız bünyesinde, özellikle UDHAM Başkanlığımız aracılığıyla, ulaştırma modlarında haberleşme, sistem tasarımı, iletişim ve bilişim teknolojilerine yönelik kapsamlı ArGe destek programları yürütüyoruz.

5G mobil haberleşme altyapısından raylı sistem teknolojilerine, engelsiz ulaşımdan uydu haberleşmesine, kooperatif akıllı ulaşım sistemlerinden denizcilik ve havacılık uygulamalarına kadar geniş bir yelpazede projeleri destekliyoruz. Bugüne kadar “5G Mobil Haberleşme Altyapısını Geliştirme”, “Ulaştırma Sektöründe Haberleşme Teknolojileri”, “Herkes için Engelsiz Ulaşım” ve “Raylı Sistemler Teknolojileri” başlıklı çağrı programlarını hayata geçirerek karayolu, demiryolu, denizcilik ve havacılık/uzay alanlarında çok sayıda projeyi destekledik. Bunun yanı sıra Bakanlığımızın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlarının talepleri doğrultusunda kapsamlı Ar-Ge faaliyetlerini bizzat yürütüyoruz.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun ihtiyaçları için uydu haberleşmeli konteyner veri merkezi ve yerli-milli ulusal konum belirleme sistemini; Ulaşım Emniyeti İnceleme Merkezi için havacılık FDR&CVR analiz ve simülasyon sistemlerini; TÜRKSAT için Ku Bant LNB geliştirme, yeni nesil milli haberleşme uydusu üretimi araştırma ve Ka Bant milli uydu haberleşme HUB sistemi projelerini; Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü için Denizciliğin İnterneti ve NAVDAT seyrüsefer veri sistemini; Karayolları Genel Müdürlüğü için kooperatif akıllı ulaşım sistemleri merkezi yazılım platformunu (C-ITS), ulusal otoyol ücret toplama sistemini, yüksek hızda denetim sistemini, tünel kontrol yazılımını ve yeni nesil plaka tanıma sistemlerini; TCDD Taşımacılık için Marmaray pantograf yerlileştirme, vagon takip ve demiryollarının dijitalleştirilmesi projelerini destekledik.

Aynı şekilde PTT, Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü ile diğer birimlerimizin ihtiyaçlarına yönelik onlarca kritik Ar-Ge çalışmasını da hayata geçirdik.

Bu kapsamda Başkanlığımız aracılığıyla bugüne kadar yaklaşık 5 milyar 304 milyon lira kaynak tahsis ettik ve bu tutarın 2 milyar 584 milyon liralık kısmını destek ödemesi olarak gerçekleştirdik. Yürüttüğümüz tüm bu çalışmaların temel hedefi; yerli ve milli ürünleri geliştirmek, ilgili alanlardaki ithalatı azaltmak ve cari açığın kapatılmasına somut katkı sağlamaktır.

Aynı zamanda üniversitelerimizdeki genç beyinleri de sürece dâhil ediyoruz. “Ulaşan ve Erişen Türkiye 2053 Üniversiteler Arası Ar-Ge Fikir Yarışması” ile binlerce lisans öğrencimizin yenilikçi fikirlerini teşvik ediyor, onlara ArGe desteği sağlıyoruz. 960 proje fikri ile yarışmaya katılan 1450 lisans öğrencisine yaklaşık 21 milyon lira Ar-Ge teşviki verdik. Bu yıl beşincisini düzenleyeceğimiz yarışma, gençlerimizin yaratıcılığını ulusal teknoloji hamlemize dönüştürmenin en önemli araçlarından biri olmaya devam edecektir.

2025 yılında 50 olan desteklenen Ar-Ge proje sayısını bu yıl 60’a çıkarma hedefimiz, 2027’de 65’e ve 2028’de 70’e yükseltme planımız, bu alandaki kararlılığımızı açıkça ortaya koymaktadır. Önümüzdeki dönemde stratejik öneme sahip yeni nesil yerli haberleşme uydusu üretimi, kooperatif akıllı ulaşım sistemlerinin bir üst fazı, hareketlilik koordinasyon merkezi ve VDES gibi kritik projeleri de hayata geçirerek, Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığını bir üst seviyeye taşıyacağız. Uluslararası alanda da iş birliklerimizi güçlendiriyoruz. D-8, Karadeniz Ekonomik İşbirliği, İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkeler başta olmak üzere Türk Cumhuriyetleri, Afrika, Körfez, Balkanlar ve gelişmiş ülkelerle Ar-Ge merkezleri, laboratuvarlar ve üniversiteler arasında ortaklıklar geliştiriyor; az gelişmiş ülkelerle de eğitim ve teknik yardım programları yürütüyoruz. Çünkü teknolojiyi paylaşmak, barışı ve refahı paylaşmaktır.

Sonuç olarak, Ar-Ge ve inovasyon, Türkiye’nin 21. yüzyıldaki en büyük güç çarpanıdır. Ulaştırma ve altyapı alanında attığımız her adım, yalnızca bugünün ihtiyaçlarını karşılamak için değil; yarının Türkiye’sini inşa etmek içindir. Yerli ve milli teknolojilerle donatılmış, akıllı, yeşil ve rekabetçi bir ulaşım ekosistemi kurma yolunda kararlılıkla ilerliyoruz.

Bu prestijli araştırmanın, Türkiye’nin Ar-Ge ekosistemini dünyaya tanıtma çabasına katkı sunmasını temenni ediyor; tüm paydaşlarımızı bu ortak vizyona omuz vermeye davet ediyorum.

Kaynak AR-GE 500 Araştırması