Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki ticaret geriliminde yeni bir yumuşama adımı geldi. Çin, ABD’den ithal edilen ürünlere uyguladığı yüzde 24’lük ilave gümrük vergisinin askıya alınması kararını iki ay daha uzattı. ABD bağlantılı gemilere yönelik özel liman ücretlerinin askıya alınması da devam edecek. Ancak yüzde 10’luk ilave vergi yürürlükte kalacak. Geçici uzlaşma, küresel ticaret açısından yeni bir dönemin habercisi mi, yoksa daha büyük bir pazarlığın ara aşaması mı?

ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşında tansiyonu düşürebilecek yeni bir gelişme yaşandı. Çin yönetimi, ABD’den ithal edilen ürünlere yönelik yüzde 24 oranındaki ilave gümrük vergisinin askıya alınması kararını iki ay daha uzattı.

Uluslararası haber ajansı Reuters’ın 9 Kasım 2026 tarihli haberine göre, Çin Devlet Konseyi Gümrük Tarife Komisyonu, söz konusu uygulamanın 10 Kasım itibarıyla iki ay daha askıda tutulacağını açıkladı. Ancak bu karar, ABD ürünlerine yönelik bütün ilave vergilerin kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Yüzde 10 oranındaki ilave gümrük vergisi uygulanmaya devam edecek.

Pekin yönetimi ayrıca, ABD bağlantılı gemilere uygulanan özel liman ücretlerinin askıya alınmasını 10 Ocak 2027’ye kadar uzattı. Çin Ulaştırma Bakanlığı, deniz taşımacılığı ve gemi inşa tedarik zincirlerinin güvenliğine ilişkin soruşturmanın da askıda tutulacağını bildirdi.

60 milyar dolarlık ticaret paketi henüz kesinleşmedi

Çin’in son kararı, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde yürütülen müzakerelerin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Eylül ayında Washington’da gerçekleştirilen ABD-Çin liderler zirvesinin ardından taraflar, karşılıklı gümrük vergilerinde indirimleri içeren yaklaşık 60 milyar dolarlık bir paket üzerinde öneriler geliştirdi. Bu paketin yaklaşık 17 milyar dolarlık bölümünün, Çin’in 2024 yılında ABD’den ithal ettiği tarım ürünleriyle ilişkili olduğu belirtiliyor.

Ancak söz konusu paketin nihai koşulları henüz kesinleşmiş değil.

Çin yönetimi, vergi erteleme kararının iki ülke liderlerinin Washington görüşmesinde vardığı uzlaşmanın uygulanmasına yönelik olduğunu açıkladı.

Pekin’in açıklamasında ABD’nin, mahkeme kararlarıyla geçersiz hale gelen bazı tarife uygulamalarının yerine Ticaret Yasası’nın 301. maddesi kapsamında yeni vergiler getirme olasılığına da dikkat çekildi. Çin, Washington’un atacağı sonraki adımları yakından izleyeceğini ve gelişmelere göre karşı önlemlerini yeniden değerlendireceğini bildirdi.

Ticaret savaşında geçici ateşkes mi, kalıcı uzlaşma mı?

ABD ve Çin arasındaki ticaret gerilimi, son yıllarda yalnızca iki ülkenin ticaret hacmini değil, küresel üretim ve tedarik zincirlerini de etkileyen bir ekonomik rekabet alanına dönüştü.

Gümrük vergileri, teknoloji ihracat kısıtlamaları, kritik mineraller ve deniz taşımacılığı üzerindeki karşılıklı tedbirler, şirketlerin üretim ve tedarik stratejilerini yeniden şekillendirmesine neden oldu.

Son karar, iki ülke arasında yeni bir tarife artışı yaşanmasını şimdilik önlerken şirketlere de sınırlı bir öngörülebilirlik alanı sağlıyor.

Bununla birlikte yüzde 24’lük verginin kaldırılmak yerine askıda tutulması, yüzde 10’luk ilave verginin devam etmesi ve iki ülkenin karşılıklı ticaret politikalarını yakından izlemeyi sürdürmesi, belirsizliğin henüz ortadan kalkmadığını gösteriyor.

Türkiye açısından hangi fırsatlar ve riskler öne çıkıyor?

ABD ve Çin arasındaki ticaret politikalarında yaşanan değişiklikler, Türkiye gibi küresel tedarik zincirlerine entegre üretim ekonomileri açısından da önem taşıyor.

Bu gelişmenin Türkiye’ye etkileri üç başlıkta değerlendirilebilir:

1. İhracat rekabeti yeniden şekillenebilir

ABD ve Çin arasındaki gümrük vergilerinin değişmesi, üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın maliyetini ve rekabet koşullarını etkileyebilir. Türk ihracatçıları açısından özellikle makine, otomotiv yan sanayi, tekstil, kimya ve metal sektörlerinde yeni fırsatlar ve riskler doğabilir.

2. Tedarik zincirlerinde yeni konumlanma fırsatı

Küresel şirketler, ticaret politikalarındaki belirsizlikler nedeniyle üretim ve tedarik merkezlerini çeşitlendirme arayışında. Türkiye’nin coğrafi konumu, üretim altyapısı ve Avrupa pazarına erişimi bu süreçte avantaj yaratabilir.

3. Küresel ticaretin yönü yatırım kararlarını etkileyebilir

ABD-Çin ilişkilerinde kalıcı bir uzlaşma sağlanması, küresel ticaret hacmi ve yatırım iştahı üzerinde olumlu etki yaratabilir. Gerilimin yeniden yükselmesi ise enerji, lojistik, ara malı ve teknoloji maliyetleri üzerinden yeni baskılar oluşturabilir.

Türkiye açısından ortaya çıkabilecek fırsatların büyüklüğü, sektörlerin rekabet gücüne, dış pazarlara erişimine ve şirketlerin yeni ticaret koşullarına uyum kapasitesine bağlı olacak.

Ocak 2027 kritik eşik olabilir

Çin’in aldığı son karar, ABD ile ticaret ilişkilerinde müzakere sürecinin devam ettiğini gösteriyor. Ancak iki ülke arasındaki ticari sorunların tamamının çözüldüğünü söylemek için henüz erken.

Özellikle gümrük tarifeleri, tarım ürünleri ticareti, kritik mineraller, teknoloji ihracatı ve deniz taşımacılığı alanlarındaki gelişmeler önümüzdeki dönemin belirleyicileri olacak.

Ocak 2027’ye kadar uzatılan geçici düzenlemeler, tarafların daha kapsamlı bir ticaret uzlaşmasına ulaşıp ulaşamayacağını gösterecek.

Dünyanın takip ettiği soru şu: ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşı sona mı yaklaşıyor, yoksa küresel ekonomi yeni bir tarife mücadelesinin eşiğinde mi?

Kaynak: Reuters, 9 Kasım 2026.