Turkishtime – İş Kültürü ve Ekonomi

Sistem Global Rehber
Letven Capital
İhracat

Altın ihracatında Türkiye’nin küresel pazar payı yüzde 72 geriledi

16.11.2026 - 10:09

Türkiye’nin dünya altın ihracatından aldığı pay, 2023 yılının son çeyreğindeki yüzde 2,44 seviyesinden 2026’nın ilk çeyreğinde yüzde 0,67’ye geriledi. Küresel altın ticaretinin dolar bazında iki katından fazla büyüdüğü dönemde Türkiye’nin ihracat geliri yüzde 43,9 azaldı. İşlenmemiş altın ithalatına uygulanan kota, sektörün rekabet gücü üzerindeki etkileriyle yeniden gündeme geldi.

Türkiye’nin küresel altın ticaretindeki konumu, son üç yılda önemli ölçüde değişti. Ağustos 2023’te cari açığı sınırlandırmak amacıyla uygulamaya alınan işlenmemiş altın ithalat kotasının ardından sektörün uluslararası pazardaki payı gerilerken, üreticilerin hammadde maliyetleri ve ihracat koşulları da tartışma konusu oldu.

Çeyreklik dış ticaret verilerine göre Türkiye’nin dünya altın ihracatındaki payı, 2023’ün son çeyreği ile 2026’nın ilk çeyreği arasında yaklaşık yüzde 72,4 azaldı.

Küresel altın ticareti büyürken Türkiye’nin ihracatı azaldı

2023 yılının son çeyreğinde 4 milyar 700 milyon dolar olan Türkiye’nin altın ihracatı, 2026’nın ilk çeyreğinde 2 milyar 637 milyon dolara geriledi. Böylece iki dönem arasında ihracat değerinde yüzde 43,9 düşüş kaydedildi.

Aynı dönemde dünya altın ihracatının parasal büyüklüğü 192 milyar 649 milyon dolardan 392 milyar 229 milyon dolara yükseldi. Küresel ihracat değerindeki artış yüzde 103,6 olarak gerçekleşti.

2026 yılının ilk çeyreği, bir önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında da benzer bir ayrışma görüldü. Dünya altın ihracatı yüzde 34,6 artarken Türkiye’nin ihracatı yüzde 34,3 azaldı.

Söz konusu değişimler dolar bazındaki ticaret değerlerini yansıtıyor. Bu nedenle altın fiyatlarındaki hareketlerin de ihracat rakamları üzerindeki etkisinin dikkate alınması gerekiyor.

Altın ithalatına kota neden getirildi?

Hazine ve Maliye Bakanlığı, işlenmemiş altın ithalatındaki artışın cari işlemler dengesi üzerindeki etkilerini azaltmak amacıyla 7 Ağustos 2023 tarihinde kota uygulamasını başlattı.

Aylık 12 ton olarak belirlenen kota, altın ithalatını kontrol altına alarak dış ticaret açığının sınırlandırılmasını hedefledi.

Ancak uygulamanın ardından iç piyasadaki altın fiyatları ile uluslararası fiyatlar arasında oluşan fark, özellikle kuyumculuk ve mücevher üreticilerinin maliyetlerini etkiledi.

Artan hammadde maliyetleri rekabeti zorlaştırdı

Altın ithalatına yönelik sınırlamalar sonrasında yurt içindeki fiziki altın fiyatlarının dönem dönem uluslararası piyasa fiyatlarının üzerine çıkması, ihracatçıların rekabet koşullarını ağırlaştırdı.

Bazı dönemlerde kilogram başına 12 bin dolara kadar yükselen fiyat farkı, üreticilerin hammaddeye erişim maliyetlerini artırdı.

Sektör temsilcilerine göre maliyetlerdeki yükseliş, Türk üreticilerin uluslararası pazarlarda rekabetçi fiyat sunmasını güçleştirirken siparişlerin farklı ülkelere yönelmesi riskini de artırdı.

Bununla birlikte küresel pazar payındaki gerilemenin tamamını kota uygulamasıyla açıklamak mümkün değil. Altın fiyatlarındaki değişimler, küresel talep, ticaret akışları ve ihracatın ürün dağılımı da sonuçlar üzerinde etkili oluyor.

Mücevher ihracatında ekim ayında toparlanma

Küresel altın ihracatındaki pay kaybına karşın, 2026’nın son aylarına ilişkin mücevher sektörü verileri daha olumlu bir görünüm ortaya koydu.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre mücevher ihracatı, ekim ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 33,8 artarak 760,8 milyon dolara ulaştı.

2026 yılının ocak-ekim döneminde sektörün toplam ihracatı ise yaklaşık 7,63 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Bu tutarın 3,46 milyar dolarlık bölümünü altın takı, yaklaşık 2,95 milyar dolarlık bölümünü ise altın külçe ihracatı oluşturdu.

Sektör ihracatındaki artışa rağmen, toplam değerin önemli bir bölümünün külçe altından oluşması, işlenmiş mücevher ihracatı ile toplam sektör performansının ayrı değerlendirilmesini gerektiriyor.

Sektörde kalıcı rekabet gücü öne çıkıyor

Altın ve mücevher sektöründe son dönemde görülen ihracat artışı, üreticiler açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilirken küresel pazardaki pay kaybı rekabet koşullarının önemini ortaya koyuyor.

Önümüzdeki dönemde hammaddeye erişim, iç ve dış piyasa arasındaki fiyat farkları, finansman maliyetleri ve ihracat pazarlarındaki gelişmeler, sektörün uluslararası rekabet gücünü belirleyen temel unsurlar arasında yer almaya devam edecek.