Türk savunma ve havacılık sanayii, 2025 yılında ihracatta ilk kez 10 milyar dolar eşiğini aşarak, yıllardır sürdürülen Ar-Ge yatırımlarının ve ekosistem odaklı büyüme modelinin somut çıktılarını ortaya koydu.

2025 yılı, Türk savunma ve havacılık sanayii için niceliksel büyümenin ötesinde, niteliksel bir eşiğin aşıldığı dönem olarak kayıtlara geçmiştir. Sektörümüzün mal ve hizmet ihracatı, bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 48 artışla 10 milyar doları aşmış; Türkiye, çift haneli milyar dolar seviyesinde savunma ihracatı gerçekleştiren ülkeler arasında yerini almıştır. Bu tablo, tek bir yılın performansının değil; on yılı aşkın süredir kesintisiz sürdürülen Ar-Ge yatırımlarının, sistem seviyesinde tasarım yetkinliğinin ve sabırla inşa edilen tedarik zinciri derinliğinin bileşik sonucudur.

Bu başarının arkasındaki asıl gösterge, ihracat rakamının kendisi değil; o rakamı üreten teknoloji yoğunluğudur. Bugün savunma ve havacılık sanayiimiz, kilogram başına ihracat birim değeri ülke ortalamasının kat kat üzerinde seyreden, cirosunun kayda değer bir bölümünü yeniden araştırma ve geliştirmeye yönlendiren bir yapıya sahiptir. Ana yüklenicilerimizden KOBİ’lerimize, araştırma enstitülerimizden üniversite laboratuvarlarımıza uzanan geniş bir ağ; sensör teknolojilerinden hassas güdümlü mühimmata, otonom sistemlerden uzay ve haberleşme kabiliyetlerine kadar kritik alanlarda özgün çözümler üretmektedir.

Turkishtime Türkiye Ar-Ge 500 Araştırması’nın her yıl daha görünür kıldığı bu tablo, savunma sanayiinin Türkiye’nin genel Ar-Ge kapasitesi içindeki çekici gücünü de ortaya koymaktadır.

2025 yılı, uluslararası iş birliklerinde de nitelik değişimine tanıklık etmiştir. Sektörümüz artık yalnızca ürün ihraç eden bir tedarikçi değil; ortak geliştirme, teknoloji ortaklığı ve yerinde üretim modelleriyle muhataplarının uzun vadeli stratejik partneri konumundadır. Yıl boyunca hava platformları başta olmak üzere farklı alanlarda imzalanan kapsamlı anlaşmalar, Türk savunma sanayiinin müttefik ve dost ülkelerin tedarik denklemlerinde kalıcı bir bileşen hâline geldiğini göstermektedir. Devletten devlete satış modelinin kurumsal altyapısının tamamlanması ise, önümüzdeki dönemde finansman ve ölçek boyutunda yeni bir eşiğin habercisidir.

Tüm bu ilerlemenin zeminini, ekosistem odaklı bir yapılanma anlayışı oluşturmaktadır. Girişimlerden ana yüklenicilere, KOBİ’lerden araştırma kuruluşlarına kadar tüm paydaşlar, SASAD çatısı altında ortak bir vizyon etrafında buluşmaya devam etmiştir. Yıl boyunca derneğimiz öncülüğünde gerçekleştirilen 38 sektörel etkinlik; ulusal ve uluslararası fuarlardan komite toplantılarına, ikili iş görüşmelerinden eğitim programlarına kadar geniş bir yelpazeye yayılmıştır. Üye sayımızın 300’ü aşması, yalnızca temsil kapasitemizi değil; Türk savunma sanayiinin çeşitlenmiş ve derinleşmiş yapısını da görünür kılmaktadır. Dijital dönüşüm, sürdürülebilirlik raporlaması, siber-fiziksel güvenlik, tedarik zinciri dayanıklılığı ve KOBİ–ana sanayi entegrasyonu; bu çalışmaların yalnızca yıllık gündemini değil, sektörün orta ve uzun vadeli yol haritasını da belirlemiştir.

Jeopolitik kırılganlıkların derinleştiği, savunma harcamalarının küresel ölçekte yeniden şekillendiği bir dönemde, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin caydırıcılığını artıracak yerli ve millî çözümler üretmek stratejik önceliğimiz olmaya devam etmektedir. Kara, hava, deniz, uzay ve siber uzay alanlarının tamamında; katmanlı hava savunmasından insansız sistemlere kadar geniş bir yelpazede elde edilen kabiliyetler, Türkiye’nin yalnızca sahadaki gücünü değil, savunma diplomasisi yoluyla dış politika kapasitesini de güçlendirmektedir.

Bugün ulaşılan noktanın kalıcı olması, kısa vadeli konjonktürel avantajlardan çok uzun soluklu bir kurumsal kararlılığa bağlıdır. Bu tablonun arkasında; önceliklerini yıllar içinde değiştirmeden koruyan bir planlama anlayışı, kamu kurumlarımız ile özel sektör arasında zamanla olgunlaşan bir güven ilişkisi ve sonuçları ancak uzun vadede görülebilen yatırımları sabırla sürdürme iradesi bulunmaktadır. Aynı yaklaşımın önümüzdeki dönemde de kararlılıkla korunması, sektörün istikrarlı biçimde ilerlemesinin temel şartıdır. Kazanılan yetkinliklerin sürekliliği ise yalnızca elde edilen sonuçlarla değil; bu sonuçları üreten kurumsal hafızanın, birikimin ve çalışma kültürünün gelecek kuşaklara aktarılabilmesiyle ölçülecektir. Sektör olarak bugünkü seviyeyi bir varış noktası değil, daha ileri hedefler için hareket zemini olarak görmeye devam ediyoruz.

Bu noktada bir hususun altını özellikle çizmek isterim: Sektörümüzün önündeki en kritik kaynak kısıtı finansman değil, nitelikli insan kaynağıdır. Büyüme hızımızın sürdürülebilir olması, genç mühendislerimizin savunma sanayiine kazandırılmasına, üniversite-sanayi iş birliğinin derinleştirilmesine ve Ar-Ge merkezlerimizin araştırma kültürünü kurumsallaştırmasına bağlıdır. SASAD olarak çalışmalarımızın merkezine bu başlığı yerleştirmiş bulunuyoruz.

Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında savunma sanayiimiz; teknolojik atılımlarının yanı sıra stratejik yönetişim becerisi, uluslararası temsil gücü ve sektörler arası etkileşim kapasitesiyle de öne çıkmaktadır. Bu dönüşümün mimarları olan siz değerli üyelerimize; SASAD Genel Sekreterimiz başta olmak üzere tüm çalışma arkadaşlarımıza ve katkı sunan tüm paydaşlarımıza en içten teşekkürlerimi sunuyorum. Türkiye’nin savunma sanayiindeki kararlı yükselişine eşlik eden SASAD, bundan sonra da gelişen dünyayı isabetli biçimde okuyan ve uluslararası düzeyde güven inşa eden bir sektör sesi olmaya devam edecektir.

Turkishtime Ar-Ge 500 Araştırması