Ar-Ge ekosisteminde büyük ölçek: Teknoparklarda 135 bin çalışan, 20,86 milyar dolar ihracat
Türkiye’nin teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren firma sayısı 13 bin 673’e, toplam personel sayısı ise 135 bin 321’e ulaştı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre teknoparklarda 19 bin 990 proje devam ederken, tamamlanan proje sayısı 78 bin 859 olarak kaydedildi.
Türkiye’nin Ar-Ge, inovasyon ve teknoloji girişimciliği ekosisteminin önemli bileşenlerinden olan Teknoloji Geliştirme Bölgeleri büyümeye devam ediyor. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Ar-Ge Teşvikleri Genel Müdürlüğü verilerine göre teknoparklarda faaliyet gösteren firma sayısı 13 bin 673 oldu.
Bu şirketlerin 595’ini yabancı veya yabancı ortaklı firmalar oluştururken, teknoparklardaki kuluçka firma sayısı 3 bin 815’e, akademisyen ortaklı firma sayısı ise 2 bin 389’a ulaştı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın güncel Ar-Ge, Tasarım Merkezleri ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ekranında Türkiye genelinde 115 Teknoloji Geliştirme Bölgesi bulunuyor. Bakanlığın söz konusu sayfasındaki veri güncelleme tarihi 3 Eylül 2026 olarak yer alıyor.
Teknoparklarda 19 bin 990 proje devam ediyor
Teknoloji geliştirme bölgelerinde yürütülen proje faaliyetleri de ekosistemin ulaştığı ölçeği ortaya koyuyor. Bakanlık verilerine göre teknoparklarda halen 19 bin 990 proje devam ederken, bugüne kadar 78 bin 859 proje tamamlandı.
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında oluşturulan bölgeler; teknolojik bilginin üretilmesi ve ticarileştirilmesi, ürün ve üretim süreçlerinde yenilik geliştirilmesi, üniversite-sanayi iş birliğinin güçlendirilmesi ve ileri teknoloji yatırımlarının desteklenmesi amacıyla faaliyet gösteriyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı da Teknoloji Geliştirme Bölgeleri istatistiklerini kendi istatistik portalında yayımlıyor.
Toplam personel sayısı 135 bin 321
Teknoparklarda istihdam edilen toplam personel sayısı 135 bin 321 seviyesine ulaştı. Bu personelin 118 bin 148’i Ar-Ge, 1.414’ü tasarım, 7 bin 591’i destek personeli olarak görev yapıyor. Ayrıca 8 bin 168 kişi kapsam dışı personel kategorisinde yer alıyor.
Teknoparkların ekonomik büyüklüğü de dikkat çekiyor. Verilere göre teknoloji geliştirme bölgelerinde gerçekleştirilen toplam satış 1,85 trilyon TL, toplam ihracat ise 20,86 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Fikri ve sınai mülkiyette 2 bin 618 patent tescili
Teknoloji geliştirme bölgelerinin fikri ve sınai mülkiyet performansında da önemli bir birikim oluştu. Bakanlık verilerine göre ulusal ve uluslararası patent tescil sayısı 2 bin 618, devam eden patent başvuru sayısı ise 6 bin 241 olarak kaydedildi.
Aynı dönemde 660 faydalı model tescili, 437 devam eden faydalı model başvurusu, 565 endüstriyel tasarım tescili ve 225 devam eden endüstriyel tasarım başvurusu bulunuyor. Alınan yazılım telif hakkı sayısı ise 2 bin 618 seviyesinde.
Teknoparkların ulaştığı firma, istihdam, proje, ihracat ve fikri mülkiyet büyüklüğü; Türkiye’nin teknoloji geliştirme kapasitesinde bu bölgelerin giderek daha geniş bir rol üstlendiğini gösteriyor.
Kaynak: T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ar-Ge Teşvikleri Genel Müdürlüğü – Teknoloji Geliştirme Bölgeleri istatistikleri
