Turkishtime Türkiye Ar-Ge 500 Araştırması’na göre, 2025 yılında ilk 500 şirketin Ar-Ge merkezlerinde toplam 10 bin 683 yüksek lisans ve doktora mezunu personel görev yaptı. En fazla yüksek lisans ve doktora mezunu personel istihdam eden ilk 10 şirketin toplamı ise 2023’te 6 bin 526 iken 2025’te 6 bin 938’e ulaştı. İlk 10 şirket, 2025’te ilk 500’deki toplam yüksek lisans ve doktora mezunu Ar-Ge istihdamının yüzde 64,9’unu oluşturdu.

Ar-Ge çalışmalarının teknolojiye, ürüne ve katma değere dönüşmesinde nitelikli insan kaynağı önemli bir rol üstleniyor. Turkishtime Türkiye Ar-Ge 500 Araştırması kapsamında açıklanan yüksek lisans ve doktora mezunu personel verileri de şirketlerin bu alandaki kapasitesini ortaya koyuyor.

2025 yılında Ar-Ge 500 kapsamındaki şirketlerde toplam 10 bin 683 yüksek lisans ve doktora mezunu Ar-Ge çalışanı bulunuyor. Ar-Ge merkezlerinde en fazla yüksek lisans ve doktora mezunu personel istihdam eden ilk 10 şirketin toplamı 2023’te 6 bin 526, 2024’te 6 bin 906 ve 2025’te 6 bin 938 kişi olarak gerçekleşti. Böylece ilk 10’un toplam YL-PHD istihdamı üç yılda 412 kişi ve yüzde 6,3 arttı. İlk 10 şirket, 2025 yılında ilk 500’deki toplamın yüzde 64,9’unu oluşturdu.

ASELSAN 2 bin 804 kişiyle lider

2025 sıralamasının ilk sırasında 2 bin 804 yüksek lisans ve doktora mezunu Ar-Ge çalışanıyla ASELSAN yer aldı. Şirketin YL-PHD istihdamı 2023’e göre 267 kişi artarak yüzde 10,5 büyüdü. ASELSAN’ı 1.419 kişiyle TUSAŞ, 1.148 kişiyle ROKETSAN, 721 kişiyle HAVELSAN ve 257 kişiyle TEI izledi.

İlk 10’un devamında Mercedes-Benz Türk 134, TAV Bilişim 119, Logo Yazılım 113, Huawei 113 ve Siemens 110 yüksek lisans ve doktora mezunu Ar-Ge çalışanıyla sıralandı.

Listenin ilk iki sırasında yer alan ASELSAN ve TUSAŞ’ın toplam yüksek lisans ve doktora mezunu Ar-Ge çalışanı sayısı 4 bin 223’e ulaştı. Bu iki şirket tek başına Ar-Ge 500 kapsamındaki 10 bin 683 kişilik toplamın yüzde 39,5’ini oluşturdu. ASELSAN’ın ilk 500 toplamındaki payı yüzde 26,2, TUSAŞ’ın payı ise yüzde 13,3 olarak gerçekleşti.

ASELSAN, TUSAŞ, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI’den oluşan ilk beş şirketin toplamı 6 bin 349 kişiye ulaştı. Bu şirketler, 2025 ilk 10 toplamının yüzde 91,5’ini, ilk 50 toplamının yüzde 70,6’sını ve ilk 500 toplamının yüzde 59,4’ünü oluşturdu. Bu tablo, savunma ve havacılık sektörünün yüksek lisans ve doktora mezunu Ar-Ge insan kaynağındaki güçlü konumunu yansıtıyor.

TAV Bilişim üç yılda 33’üncülükten 7’nciliğe yükseldi

Üç yıllık dönemde ROKETSAN’ın YL-PHD istihdamı yüzde 26,2, HAVELSAN’ın yüzde 26,5 ve TEI’nin yüzde 26,6 arttı. En yüksek oransal artışı ise TAV Bilişim gerçekleştirdi.

TAV Bilişim’in yüksek lisans ve doktora mezunu Ar-Ge çalışanı sayısı 2023’te 40 kişiyken 2025’te 119’a ulaştı. Şirket, üç yılda yüzde 197,5 büyüyerek 33’üncü sıradan 7’nciliğe yükseldi. Huawei de 2023’te 14’üncü sıradayken 2025’te 9’uncu sıraya çıkarak ilk 10’a girdi.

İlk 50 toplamı 8 bin 994 kişiye ulaştı

İlk 50 şirketin toplam yüksek lisans ve doktora mezunu Ar-Ge çalışanı sayısı 2023’te 8 bin 531, 2024’te 8 bin 724 ve 2025’te 8 bin 994 kişi olarak gerçekleşti. Böylece ilk 50’deki nitelikli Ar-Ge istihdamı üç yılda 463 kişi ve yüzde 5,4 arttı.

İlk 10 şirket, 2025’te ilk 50 toplamının yüzde 77,1’ini oluştururken, ilk 50 şirket Ar-Ge 500 kapsamındaki toplam 10 bin 683 yüksek lisans ve doktora mezunu Ar-Ge çalışanının yüzde 84,2’sini bünyesinde barındırdı. Bu dağılım, yüksek lisans ve doktora mezunu Ar-Ge insan kaynağının üst sıralardaki şirketlerde yoğunlaştığını ortaya koyuyor.

2025’te ilk 50’ye 12 şirket girdi

2024 ilk 50 listesinde bulunmayıp 2025’te ilk 50’ye giren 12 şirketin toplam YL-PHD istihdamı 517 kişiye ulaştı. Bu şirketler 2025 ilk 50 toplamının yüzde 5,7’sini oluşturdu.

Yeni girişler arasında Migros, 104 kişiyle 12’nci sırada yer aldı. Şirketi 60 kişiyle TCI Kabin İçi Sistemleri, 48 kişiyle Türkiye Finans Katılım Bankası ve 43 kişiyle Unilever izledi. Nobel İlaç, Global Bilgi, Balıkesir Elektromekanik, HEKTAŞ, Alp Havacılık, Kron Teknoloji, Boyner ve ASELSAN Konya da 2025’te ilk 50’ye giren şirketler arasında yer aldı.

Üç yıllık sonuçlar, yüksek lisans ve doktora mezunu Ar-Ge istihdamının hem ilk 10’da hem de ilk 50 genelinde büyüdüğünü gösteriyor. 2025’te ilk 10 şirketin Ar-Ge 500 toplamının yüzde 64,9’unu, ASELSAN ve TUSAŞ’ın ise tek başına yüzde 39,5’ini oluşturması, yüksek lisans ve doktora mezunu Ar-Ge insan kaynağında üst sıralardaki şirketlerin ağırlığını ortaya koyuyor. Bunun yanında farklı sektörlerden şirketlerin 2025’te ilk 50’ye dahil olması, bu alandaki sektörel çeşitliliği de yansıtıyor.