Turkishtime AR-GE 250


Hedefi cepte üçüncülük

Barış Soydan

 

Cep telefonu pazarında birinci ve ikinci belli. Üçüncü sürekli değişiyor. Fly, yüzde 10-15 pazar payı ile üçüncülüğü almak istiyor

Cep telefonu pazarının yeni oyuncusu Fly, Türkiye’de pek tanınmıyor. Ama çok güçlü olduğu ülkeler var. Pazar lideri olduğu Rusya, bunların başında geliyor. Türkiye pazarına 2013’te girdi. Geçtiğimiz yıl Türkiye’de yaklaşık 100 bin cihaz sattı. Fly Ülke Müdürü Bilgin Demir, 2014’te 20-25 milyon TL civarında ciro yaptıklarını söylüyor. Hedef büyük. Fly, 3 yıl içinde Türkiye’de yüzde 10-15 pazar payına ulaşarak üçüncülüğe yükselmeyi hedefliyor.

Fly’ın üretim merkezi, pek çok akıllı telefon gibi Çin. Ama Rusya’nın da aralarında olduğu farklı ülkelerde Ar-Ge merkezleri var. Hedefte Türkiye’de üretim var. Ülke Müdürü Bilgin Demir, bunun için vergi teşvikinin kritik önem taşıdığını söylüyor. Cep telefonu çok karmaşık bir ürün. Bütün parçalarının Türkiye’de üretilmesi, Demir’e göre mümkün değil. Gerçekten de çip, kamera gibi parçalar, dünyada sadece birkaç yerde üretiliyor. Telekom pazarının devleri de kendi telefonlarında kullanacakları parçaları bu ülkelerden alıyorlar. Dolayısıyla Türkiye’de üretilecek cep telefonlarının bazı parçalarının yurtdışından getirilmesi kaçınılmaz. Demir o nedenle, “Önce yarı montaj ve tam montaj ile başlanmasını öneriyoruz” diyor. Fly iki sene içinde Türkiye’de üretime geçmeyi planlıyor. Bilgin Demir, üretimin başlangıçta belirli bir oranda montaj şeklinde gerçekleşeceğini kaydediyor.

Üretime devlet desteğinin önünde vergi endişeleri var. Devlet cep telefonundan her yıl yaklaşık 2.5 milyar dolar vergi alıyor. Bu gelirden olmayı göze alması kolay değil. Ama Bilgin Demir’e göre devletin cepten vergi almak için odaklanacağı başka bir alan daha var: Yurtdışına gidenlerin dönüşlerinde beraberlerinde getirdikleri telefonlar. Türkiye’ye bu yolla her yıl 1 milyon telefon giriyor. Normal yollarla ithalat yaptığında telefon başına 500 TL vergi ödeyen bir marka bu yolla sadece 120 TL vergi ödüyor. Demir, “Mesele vergiyse asıl buradan almak gerek” diyor.

Fly, Rusya’da yaptığını Türkiye’de de yapabilir mi? Rusya’da özellikle 100 doların altındaki telefonlarla büyük ilgi çekiyor. Bu kapsamdaki ürünlerin en ilginci, yaşlılara yönelik, tuşları normalden büyük olan, “panik” tuşu da bulunan telefonlar. Türkiye’deki yüksek vergi, yaşlıların veya çocukların kullanabileceği bu tip özel telefonların getirilmesinin önünde önemli engel. Fly, Rusya’da çok ucuza sattığı yaşlı telefonunu ülkemizde 350 TL’ye satabiliyor. Oysa piyasada 450 TL’ye akıllı telefon bulmak mümkün. Bu da rekabet gücünü azaltıyor. Oysa bu tip telefonlar lüks değil bir ihtiyaç. Bilgin Demir, yaşlıların veya çocukların kullanacağı, acil durumlarda aileleri veya sağlık merkezleriyle iletişim kurmalarını sağlayan telefonların, örneğin ÖTV’den muaf tutularak desteklenebileceğini belirtiyor.

Fly, İngiltere merkezli bir şirket. İngiltere’deki ana şirket Meridian Group, üç ortaklı hissedar yapısına sahip. Telekomdan elde ettikleri küresel ciro 1 milyar dolara ulaşıyor. Türkiye’de Fly’ın distribütörlüğünü, özellikle inşaat alanındaki yatırımlarından tanıdığımız Ekşioğlu Ailesi’ne ait Eko Group yapıyor. Fakat yakında İngiltere’deki ana şirketin Türkiye’deki hisse oranını artırması ve Eko Group’la eşit oranda payla yola devam etmesi bekleniyor.