Avrupa Birliği’nin üretimi Avrupa içine çekmeyi hedefleyen yeni sanayi stratejisi, küresel tedarik zincirlerinde maliyet artışı ve ticari gerilim riskini beraberinde getirebilir.

Avrupa Birliği, son yıllarda artan jeopolitik riskler, pandemi sonrası tedarik krizleri ve Çin-ABD rekabetinin yarattığı baskılar nedeniyle sanayi politikasında daha korumacı ve stratejik bir çizgiye yöneliyor. “Made in Europe” yaklaşımı, kritik sektörlerde üretimin Avrupa içinde konumlanmasını teşvik ederek dışa bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor.

AB Komisyonu’nun üzerinde çalıştığı yeni düzenlemeler; teknoloji, enerji, savunma, yarı iletkenler, elektrikli araçlar ve kritik hammaddeler gibi stratejik alanlarda yerli üretime öncelik verilmesini öngörüyor. Kamu ihalelerinde ve devlet teşviklerinde Avrupa menşeli ürünlerin avantajlı hale getirilmesi planlanıyor.

Stratejik Otonomi Hedefi

Brüksel’in temel argümanı, küresel kriz dönemlerinde Avrupa’nın kendi üretim kapasitesine güvenebilmesi. Özellikle pandemi sürecinde yaşanan tedarik zinciri kırılmaları ve enerji krizinin ardından AB, “stratejik otonomi” kavramını ekonomi politikalarının merkezine yerleştirdi.

Yetkililere göre bu yaklaşım, Avrupa’nın teknolojik bağımsızlığını artıracak ve uzun vadede sanayi yatırımlarını hızlandıracak.

Tedarik Zincirlerinde Risk Uyarısı

Ancak eleştiriler de güçlü. Uzmanlara göre daha korumacı bir sanayi politikası:

• Küresel üretim ağlarında maliyet artışına yol açabilir
• Avrupa dışındaki tedarikçiler için pazar erişimini zorlaştırabilir
• Transatlantik ticarette yeni gerilimler doğurabilir

Özellikle İngiltere kanadından gelen açıklamalarda, AB’nin bu yaklaşımının küresel tedarik zincirlerini zayıflatabileceği ve maliyetleri artırabileceği yönünde uyarılar yapıldı.

Türkiye İçin Olası Etkiler

Türkiye’nin ihracatında Avrupa Birliği’nin payı oldukça yüksek. Bu nedenle “Made in Europe” kriterlerinin yalnızca AB üyesi üreticilere avantaj sağlaması halinde, Türk sanayisi açısından rekabet koşulları değişebilir.

Özellikle otomotiv, beyaz eşya, makine ve tekstil gibi AB’ye entegre üretim yapan sektörlerde yeni düzenlemelerin dikkatle izlenmesi gerektiği belirtiliyor. Öte yandan, Türkiye’nin Gümrük Birliği ilişkisi ve üretim gücü sayesinde bazı sektörlerde fırsat yaratma potansiyeli de bulunuyor.

Yeni Sanayi Dalgası mı?

“Made in Europe” stratejisi, küresel ticarette yeni bir sanayi rekabeti döneminin habercisi olarak görülüyor. ABD’nin “Buy American” politikası ve Çin’in devlet destekli sanayi yatırımları sonrası AB’nin de daha aktif bir sanayi politikası izlemesi, küresel ekonomide bloklaşma riskini gündeme getiriyor.

Önümüzdeki dönemde AB’nin atacağı somut adımlar, yalnızca Avrupa ekonomisini değil, küresel ticaret dengelerini de doğrudan etkileyecek.