Depremin ihracata ilk etkisi 1,5 milyar dolar
Şubat ayında ihracat, yüzde 6,4 azalışla 18,6 milyar dolar olarak gerçekleşirken; ithalat ise, yüzde 10,5 oranında artışla 30,8 milyar dolar oldu. Dış ticaret açığı şubat ayında yıllık yüzde 52 artışla 12,2 milyar dolara yükseldi. Bakanlık, depremin şubat ayı ihracatını doğrudan 1,5 milyar dolar aşağı çektiğini bildirdi.
Deprem felaketinin yaşanıdığı şubat ayında Türkiye’nin ihracatı yıllık bazda yüzde 6,4 azalarak 18,6 milyar dolara geriledi. Gümrük kapıları verilerine göre özellikle Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya’da deprem sonrasında ihracatta önemli ölçüde gerileme yaşandı. Ticaret Bakanlığı, toplam ihracatının yüzde 8,6’sını oluşturan 11 ilde yaşanan deprem felaketinin şubat ayı ihracatında doğrudan 1,5 milyar dolarlık aşağı yönlü etki yaptığını bildirdi.
Şubat ayında ithalat ise yüzde 10,5 oranında artışla 30,8 milyar dolara çıktı. İthalattaki artış önemli oranda işlenmemiş altın ithalatından kaynaklandı. Bu dönemde işlenmemiş altın ithalatı 3,7 milyar dolar artarak (yüzde 858,7 artış) 4,1 milyar dolara yükseldi. İthalatın yüzde 22’si ise enerji kaynaklı.
Tüm bu veriler ışığında; dış ticaret açığı ise, şubat ayında yıllık yüzde 52 artışla 12,2 milyar dolara yükseldi.
Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, 2022 yılında ihracatta büyük başarılar elde edildiği vurgulanarak, mal ihracatının yanı sıra hizmetler ihracatında da önemli bir aşamaya gelindiği bildirildi.
Geçen yıl mal ihracatının yüzde 12,9 artışla 254,2 milyar dolar, hizmet ihracatının ise yüzde 46,5 artışla 90 milyar dolar olduğunun anımsatıldığı açıklamada, “Türkiye ekonomisi, 2022 yılında yüzde 5,6 ile Orta Vadeli Program (2023-2025) tahmini olan yüzde 5’in üzerinde büyümüştür. Mal ve hizmet ihracatının büyümeye katkısı yıl genelinde 2,2 puan pozitif gerçekleşerek büyümenin yüzde 40’ını oluşturmuş ve ihracat büyümenin itici gücü olmayı sürdürmüştür” ifadesi yer aldı.
Açıklamada, depremlerin ihracat üzerindeki etkisine ilişkin de şu değerlendirmede bulunuldu:
“Öte yandan, ülkemizin toplam ihracatının yüzde 8,6’sını oluşturan 11 ilimizde yaşanan deprem felaketinin ihracatımız üzerinde aşağı yönlü etkisi olmuştur. 2023 yılı şubat ayında ihracatımız, geçtiğimiz yılın aynı ayına göre yüzde 6,4 azalışla 18,6 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Gümrük kapıları verilerine göre, özellikle Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya’da deprem sonrasında ihracatta önemli ölçüde gerileme meydana gelmiştir. Aylık tahminlerimizde yaşanan sapmalar ve il bazlı düşüşler dikkate alındığında, deprem nedeniyle şubat ayı ihracatımızda doğrudan 1,5 milyar dolarlık bir aşağı yönlü etki olduğu değerlendirilmektedir.”
Şubatta ithalat 30,8 milyar dolar oldu
Geçen yılın aynı dönemine göre dış talebin nispeten zayıf seyri ve avro-dolar paritesinin düşük gerçekleşmesinin de ihracatı aşağı yönlü etkilediğine işaret edilen açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:
“Parite sebebi ile ihracatımız şubat ayında 529,2 milyon dolar daha az gerçekleşmiştir. Şubat ayı ithalatımız ise 30,8 milyar dolar olurken, bu rakamın yüzde 22’si enerji ithalatı kaynaklıdır. Ayrıca, ithalattaki artış önemli oranda işlenmemiş altın ithalatından kaynaklanmaktadır. Nitekim bu dönemde işlenmemiş altın ithalatı 3,7 milyar dolar artarak (yüzde 858,7 artış) 4,1 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Şubat ayında ithalattaki artışta öne çıkan ürün grupları arasında otomotiv ithalatı yarı iletken krizinin aşılmasından dolayı 2,1 milyar dolar (yüzde 81 artış), makine ithalatı 2,9 milyar dolar (yüzde 22,2 artış), elektrikli makineler ithalatı 2,1 milyar dolar (yüzde 40,5 artış) olarak gerçekleşmiştir.”
Gereken tedbirler alınıyor
Açıklamada, 2021 yılı itibarıyla, depremden etkilenen 11 ilin Türkiye Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) içindeki payının yüzde 9,8 olduğu bildirilerek, şunlar kaydedildi:
“Depremin illerin ekonomisinde yol açtığı tahribatın ivedilikle aşılması amacıyla gerekli tedbirler hayata geçirilmekte olup, depremden etkilenen işletmelerimizi tekrar ayağa kaldırmak üzere kısa, orta ve uzun vadeli ihtiyaçlar kapsamında çalışmalar yapılmaktadır. Deprem felaketi nedeniyle kaybettiğimiz vatandaşlarımıza bir kez daha Allah’tan rahmet, yakınlarına başsağlığı ve yaralılara acil şifalar diliyoruz. Millet olarak hepimizin başı sağ olsun.”
