Birleşmiş Milletler, Orta Doğu’daki gelişmelerin tetiklediği enerji fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyon üzerinde yeniden baskı oluşturduğunu bildirdi. Brent petrol şubat ayından bu yana yaklaşık yüzde 40 artarak 100 dolar civarına çıkarken, küresel büyümenin 2026’da yüzde 2,6 ile sınırlı kalması bekleniyor.

Küresel ekonomide enerji fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon ve para politikası görünümünü yeniden şekillendiriyor. Birleşmiş Milletler (BM), Orta Doğu’daki çatışmaların enerji piyasalarında yarattığı şokun fiyat baskılarını artırdığını ve bazı merkez bankalarının faiz indirimlerini ötelemesine neden olduğunu açıkladı.

BM Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı’nın (UN DESA) eylül güncellemesine göre, Brent petrolün varil fiyatı şubat ayından bu yana yaklaşık yüzde 40 artarak 100 dolar civarına ulaştı. Motorin, jet yakıtı ve ısınma amaçlı petrol ürünlerindeki fiyat artışları ise ham petroldeki yükselişin üzerine çıktı.

Küresel büyüme yüzde 2,6’da kalacak

Enerji şokunun etkileri büyüme tahminlerine de yansıdı. BM, küresel ekonominin 2026’da yüzde 2,6, 2027’de yüzde 2,9 büyümesini bekliyor. Her iki oran da pandemi öncesindeki yüzde 3,2’lik büyüme hızının altında bulunuyor.

Raporda, küresel ekonominin ciddi bir daralmadan şimdiye kadar kaçındığı ancak büyümenin zayıf kaldığı ve aşağı yönlü risklerin sürdüğü belirtildi. Ticaret gerilimleri, jeopolitik belirsizlikler ve ülkelerin daralan mali hareket alanları küresel görünümü etkileyen diğer unsurlar arasında gösterildi.

Faiz indirimlerinde enerji engeli

Enerji fiyatlarındaki yükselişin en önemli etkilerinden biri para politikalarında görülüyor. BM’ye göre petrol ve diğer enerji ürünlerindeki fiyat artışları dezenflasyon sürecini zorlaştırırken, bazı merkez bankalarının daha önce öngörülen faiz indirimlerini geciktirmesine yol açtı.

Yüksek enerji maliyetlerinin ulaşım ve üretim maliyetleri üzerinden diğer mal ve hizmet fiyatlarına yansıması, enflasyon görünümü açısından temel risklerden biri olmaya devam ediyor.

Gelişmekte olan ekonomiler daha kırılgan

Enerji fiyatlarındaki yüksek seyrin özellikle enerji ithalatına bağımlı gelişmekte olan ekonomiler üzerindeki etkisinin daha belirgin olabileceği değerlendiriliyor. Artan enerji ve taşıma maliyetleri; enflasyonun yanı sıra dış ticaret dengeleri ve finansman koşulları üzerinde de baskı yaratabiliyor. BM, mevcut jeopolitik risklerin devam etmesi halinde küresel ekonomik görünüm üzerindeki belirsizliğin sürebileceğine dikkat çekiyor.