Türkiye, Irak’ta yeni devreye giren ASYCUDA dijital gümrük sisteminin ticarette yarattığı kur farkı ve maliyet baskısı nedeniyle uygulamanın en az 6 ay ertelenmesini talep etti. Talepler ekonomi diplomasisi kanalıyla Irak tarafına resmen iletilecek.

Türkiye ile Irak arasındaki dış ticaretin önemli bir darboğazı haline gelen ASYCUDA (Automated System for Customs Data – Gümrük Verilerini Otomatik İşleme Sistemi) uygulamasındaki sorunlar, Ankara tarafından resmen gündeme getirildi.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ve Türkiye-Irak İş Konseyi’nin girişimleriyle yürütülen ekonomi diplomasisi kapsamında, Irak hükümetinden ASYCUDA sisteminin yürürlüğe girdiği 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren görülen aksamalara çözüm arandı.

DEİK Türkiye-Irak İş Konseyi Başkanı Halit Acar, Irak Merkez Bankası Başkanı ile yaptığı görüşmede:

🔹 ASYCUDA sistemine geçişin en az 6 ay ertelenmesini
🔹 Eski barkod sisteminin bu sürede kullanılmasını
🔹 1 Ocak öncesi döneme ilişkin firma alacaklarının tamamının ödenmesini
🔹 Irak’taki bankalardan Türkiye’deki şubelere dolar havalesi yapılabilmesini

resmen talep etti.

Sorunun Kaynağı: Kur Makası ve Ek Maliyet

1 Ocak itibarıyla Irak’ta devreye giren ASYCUDA sistemiyle ödemeler, Merkez Bankası’nın resmi kuru yerine piyasa kuru üzerinden yapılmaya başlandı. Bu durum, Türkiye’den ihracat yapan firmalarda ciddi bir “kur makası” problemine yol açtı; iş insanları aynı ürün için resmi kurdan değil, daha yüksek piyasa kurundan ödeme almak zorunda kaldı.

Bu fark, özellikle Habur Sınır Kapısı’ndaki altyapı eksikliği nedeniyle daha da görünür hale geldi ve Türk ihracatçısının maliyetini yüzde 12-15 aralığında artırdı.

Resmi Talep Süreci

Halit Acar’ın görüşmesine göre Irak tarafıyla yapılan görüşmeler olumlu geçti ve DEİK tarafından hazırlanan resmi talep yazısı, bir hafta içinde Irak Başbakanı’na iletilecek.

Yazıda sistemin ertelenmesi, özellikle stoklar tükendikçe daha yüksek maliyet baskısı doğacağı ve bunun enflasyonu tetikleyebileceği gerekçesi de vurgulanacak.

Ekonomik ve Ticari Etkiler

• Türkiye-Irak ticaret hacmi yaklaşık 30 milyar dolar seviyesinde seyrediyor. Bu kadar büyük bir ticaret hacmi olan bir pazarla yaşanan gümrük ve ödeme sorunları, ekonomik ilişkilere ciddi zarar verebilir.
• DEİK yetkilileri, bu sorunun sadece birkaç aylık ertelemeyle çözülebileceğini ve ticaret akışının yeniden daha sağlıklı hale geleceğini savunuyor.
• Ayrıca, ticaretin sürdürülebilmesi için hem gümrük altyapısının güçlendirilmesi hem de ödeme sistemlerinde uyumun sağlanması gerektiği belirtiliyor.

ASYCUDA Nedir?

ASYCUDA (Automated System for Customs Data) Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından geliştirilen, gümrük süreçlerini otomatikleştiren dijital bir sistemdir ve birçok ülke tarafından gümrük işlemlerini hızlandırmak için kullanılır.