Turkishtime AR-GE 250


Bitcoin'e alternatif kripto paralar

Turkishtime Dergi

Son günlerde biraz modası geçse de son bir yılın en önemli gündem maddelerinden birisi de Bitcoin’in önlenemez yükselişi idi. Kripto paralar hakkında  bilgisi olan olmayan herkesin bir şekilde işin içine girmeye çalıştığı bir dönem yaşadık. Popüler haber sitelerinin manşetlerinde her gün “Bitcoin yine yükseldi”,  “Bitcoin yatırımcısının yüzünü güldürmeye devam etti” gibi yazıları görmeye çok alışmıştık. Fakat 2018 yılı başındaki keskin düşüşten sonra haberler biraz kesildi ve yatırıma hevesli kişilerin de yatırım iştahı düştü. Detaylı analizi Dijital Strateji ve İş Geliştirme Uzmanı Şerafettin Özsoy, Turkishtime okurları için kaleme aldı.

Bitcoin en önemli kripto para birimi ama bu alanda tek değil. Sadece en hızlı popüler olanı ve değer kazananı. Aşırı popülerliği beraberinde spekülatif hareketleri de getirdi ve fiyatlarında aşırı oynaklığa neden oldu. Öngörülemeyen ve yönetilemeyen risk bir süre sonra büyük kazançlarla beraber büyük kayıplara da neden olan büyük bir kumara dönüşmüş durumda. Bu nedenle Bitcoin üzerinden tahminler ve planlar yapmak oldukça zor bir hale geldi. Bu nedenle Bitcoin’deki yüksek risk ve belirsizlikleri gören yatırımcılar  alternatif kripto paralara yönelmeye başladı. Tablo 1’de gördüğünüz gibi oldukça büyük piyasa değerlerine sahip farklı farklı kripto paralar mevcut.

Tablo 1. İlk 10 Kripto Para Listesi

Sıralama Kripto Para Çeşidi Sembolü Piyasa Değeri Fiyatı
1 Bitcoin BTC $151,723,865,169 $8,960.77
2 Ethereum ETH $55,636,453,268 $565.81
3 Ripple XRP $27,191,741,290 $0.695546
4 Bitcoin Cash BCH $17,665,359,887 $1,037.29
5 Litecoin LTC $9,476,029,990 $170.04
6 Cardano ADA $5,696,229,251 $0.219702
7 EOS EOS $4,998,517,605 $6.73
8 NEO NEO $4,832,919,000 $74.35
9 Stellar XLM $4,802,412,411 $0.258905
10 IOTA MIOTA $3,840,671,559 $1.38

Kaynak:https://coinmarketcap.com (22.03.2018)

Piyasada kabul gören kripto para sayısı 1570 rakamına ulaşmış durumda. Ve bu tüm kripto paraların piyasa değeri 347 milyar dolar. Her geçen gün kripto para sayısı ve kripto paraların piyasa değeri artıyor. Bitcoin’in piyasa değeri ise tek başına 150 milyar dolar fakat sadece Bitcoin’e odaklanıp diğer kripto paraları gözden kaçırmamak lazım. Genellikle fırsatların göz önünde olmayandan çıktığını bir kenarda tutmakta fayda var.

Kripto paraların ortaya çıkmasıyla yeni çeşit bir zengin türü daha gelişti: “Kripto para zenginleri”. Tablo 2’de dünyanın en zengin kripto para zenginlerinin kısa bir  listesi bulunuyor. Kimin elinde ne kadar kriptopara olduğunu belirlemek oldukça zor olduğundan araştırmacılar bir bant aralığında tahminde bulunuyorlar.

Tablo 2.Dünyanın En Zengin Kripto Para Zenginleri

Sıralama Kripto Para Zenginleri Yaş Kripto Para Serveti (Dolar)
1 Chris Larsen (Ripple Cofounder) 57 7.5-8 milyar
2 Joseph Lubin (Ethereum Cofounder) 53 1-5 milyar
3 Changpeng Zhao (Binance CEO) 41 1.1-2 milyar
4 Cameron & Taylor Winklevoss Kardeşler (Winklevoss Capital Cofounders) 36 900 milyon - 1.1 milyar
5 Matthew Melon (Bireysel Yatırımcı) 54 900 milyon - 1 milyar
6 Brian Armstrong (Coinbase CEO) 35 900 milyon - 1 milyar

 Kaynak: https://www.forbes.com

Bu kripto para zenginlerine baktığımızda en dikkat çeken şey bu zenginlerin ya çeşitli kripto paraların kurucuları ya da alınıp satıldığı pazaryerlerinin kurucuları ve yöneticileri olduğu gerçeğidir. Kriptopara piyasaları baş döndürücü bir hızda değişiyor ve fırsatlar genellikle kripto paraların ortaya çıkışındaki ilk dönemlerde oluşuyor. Bu nedenle piyasalardaki değişimi en iyi bu kripto paraların alınıp satıldığı pazaryerlerinde yer alan kişiler fark edebiliyor. Bunun dışında kripto paraların başlangıcındaki fırsatları ve potansiyelini en iyi bu kripto paraların kurucuları ve yöneticileri bilebiliyor. İşte bu iki sebep kripto para zenginlerinin listesini açıklamak için kullanılabilecek en önemli argümanlar. En basitinden şöyle bir örnek verebiliriz; Ethereum’un yeni çıktığı tarihlerde 12 ağustos 2015’te fiyatı 1.06 dolardı, 14 ocak 2018’deki fiyatı ise 1347 dolardı. 2 yıllık bir zaman diliminde 1270 katlık bir değer artışı var. Basit bir hesapla 12 ağustos 2015’te 1000 TL yatırsaydınız 14 ocak 2018’de 1 milyon 270 bin TL’niz olacaktı. Biraz daha cesur olup 10 bin TL yatırsaydınız 12 milyon 700 TL’niz olacaktı. Ama bu işin geleceğini öngörebilen, ilgili kripto paranın kurucu dünyasının içinden biri olsaydınız muhtemelen 100 bin TL yatırmayı göze alabilirdiniz ve sadece 100 bin TL’lik bir yatırımla iki yılda paranızı 127 milyon TL olarak alabilirdiniz. Ama bu öngörüleri isabetli yapabilmeniz için hem kripto parayı doğuşundan beri takip etmeniz hem de ilgili kripto paranın ne kadar büyük bir potansiyele sahip olduğunu bilmeniz gerekirdi. Maalesef ülkemizde son birkaç yıldır bu işe ilgi duyan meraklıların bir çoğu Bitcoin’i ne başından beri takip ediyordu ne de sahip olduğu potansiyeli görebiliyordu. Kamuoyundaki popüler bilgilerle ellerindeki parayı birkaç kat büyütmek hedefiyle aşırı riske maruz işlemlerin içine girdiler. Halbuki kripto para dünyasında asıl hedef birkaç katlık bir büyüme değil yüzlerce veya binlerce katlık bir büyüme. Bu nedenle burada alınacak riskler ve gösterilecek cesaret çok kapsamlı bir kripto para bilgi birikimi, ilgili kripto paranın çıkışından beri yakın takibini gerektiriyor. Yoksa olgunlaşmasını tamamlamış, popülerleşmiş ve spekülatif hareketlere konu olan kripto paralarda yüksek büyüme oranlarını yakalamak zor. Halbuki kripto para piyasalarında asıl potansiyel çok popüler olmamış, piyasa yeni girmiş ve fırsat potansiyelini herkesin fark edemediği yerlerde yatıyor.

Kripto paraların çalışma modelleri geleneksel para ve finans dünyasının regülasyonlarıyla bugün için çatışıyor. Bu nedenle ülkelerin merkez bankaları ve finansal regülasyon kuruluşları dijital kripto paraların risklerini anlatan açıklamalar yapıyorlar. Fakat bununla birlikte gelişmiş ülkelerin neredeyse tamamına yakınında her geçen gün büyüyen bu dünyaya ayak uydurmak için çalışma grupları da kurulmuş durumda. İki farklı dünyanın birlikte buluşabileceği zeminleri hazırlamak için çalışmalar yaptıkları muhtemel. Yakın zamanda kripto paraların  finans dünyasına daha entegre bir şekilde çalışabilmesi için regülasyonların yayınlanmaya başladığını görmemiz mümkün.