Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Ağustos 2026 dış ticaret endeksleri, ihracat ve ithalatta birim değerlerin yükselmesine karşın miktar bazında gerileme yaşandığını ortaya koydu. İhracat birim değer endeksi yıllık yüzde 8,5 artarken ihracat miktarı yüzde 0,4 azaldı. İmalat sanayisinde ihracat miktarındaki yüzde 4,5’lik düşüş dikkat çekti.

Türkiye’nin dış ticaretinde fiyat ve miktar göstergeleri ağustos ayında farklı yönlerde hareket etti. TÜİK’in 13 Ekim’de açıkladığı verilere göre, ihracat birim değer endeksi geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 8,5 yükselirken ithalat birim değer endeksi yüzde 13,7 artış gösterdi.

Buna karşılık ihracat miktar endeksi yüzde 0,4, ithalat miktar endeksi ise yüzde 2,8 geriledi. Veriler, dış ticarette birim değer artışlarının miktar performansından daha güçlü seyrettiğine işaret etti.

İmalat sanayisinde ihracat miktarı yüzde 4,5 azaldı

Sektörel veriler incelendiğinde imalat sanayisindeki gelişmeler öne çıktı. Gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayisinde ihracat birim değer endeksi yıllık yüzde 5,1 artmasına rağmen miktar endeksi yüzde 4,5 geriledi.

Aynı dönemde yakıt ihracatında miktar bazında yüzde 20’lik düşüş kaydedilirken yakıt hariç ham madde ihracat miktarı yüzde 19,3 arttı. Gıda, içecek ve tütün grubunda ise ihracat miktarı yüzde 1,9 yükseldi.

Bu tablo, ihracat performansının sektörler arasında farklılaştığını ve özellikle imalat sanayisinde miktar bazlı büyümenin baskı altında olduğunu gösterdi.

İthalatta birim değer artışı daha yüksek

İthalat tarafında da benzer bir ayrışma yaşandı. İthalat birim değer endeksi yıllık yüzde 13,7 artarken ithalat miktar endeksi yüzde 2,8 azaldı.

İthalat birim değerindeki en belirgin yükseliş yüzde 35,9 ile yakıtlarda görüldü. Yakıt hariç ham maddelerde yüzde 12,5, imalat sanayisinde ise yüzde 7,5 artış kaydedildi.

Gıda, içecek ve tütün grubunda ithalat birim değer endeksi yüzde 4,2 gerilemesine rağmen miktar endeksi yüzde 36,2 yükseldi.

Dış ticaret haddi 90 seviyesine geriledi

Ağustos verilerinde dikkat çeken bir diğer gelişme dış ticaret haddindeki düşüş oldu.

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine oranlanmasıyla hesaplanan dış ticaret haddi, Ağustos 2025’teki 94,3 seviyesinden Ağustos 2026’da 90’a indi. Böylece yıllık bazda 4,3 puanlık gerileme gerçekleşti.

Dış ticaret haddindeki düşüş, ithalat birim değerlerinin ihracat birim değerlerinden daha hızlı arttığını gösteriyor. Bu durum, Türkiye’nin dış ticarette fiyatlar açısından daha dezavantajlı bir konuma geldiğine işaret ediyor.

Aylık verilerde ihracat miktarı arttı

Yıllık bazdaki düşüşe karşın mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler, ihracat miktarında aylık artış yaşandığını ortaya koydu.

Temmuz ayında 143,6 olan ihracat miktar endeksi, ağustosta yüzde 1 artarak 145 seviyesine yükseldi.

İthalat miktar endeksi ise aynı dönemde yüzde 2,5 azalarak 114,6’dan 111,7’ye geriledi.

Aylık ve yıllık göstergeler arasındaki bu farklılık, dış ticaret performansının değerlendirilmesinde fiyat, miktar ve dönemsel etkilerin birlikte ele alınmasının önemini ortaya koyuyor.

Sanayi ve ihracat rekabeti açısından ne anlama geliyor?

Türkiye’nin dış ticaret verilerinde ihracat birim değerlerinin yükselmesi, satış gelirlerini destekleyen bir unsur olarak öne çıkarken miktar endeksindeki düşüş üretim ve dış talep açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Özellikle imalat sanayisindeki yüzde 4,5’lik miktar gerilemesi, sanayi ihracatının performansını yalnızca parasal büyüklüklerle değil, satılan ürün miktarıyla da değerlendirmenin önemini gösteriyor.

İthalat fiyatlarının ihracat fiyatlarından daha hızlı yükselmesi ise dış ticaret koşulları açısından dikkat çeken bir başka unsur olarak öne çıkıyor.