Çin’in bazı madenlerin ihracatına getirdiği kısıtlamalar ve küresel tedarik zincirinde yaşanan aksamalar, Türkiye’ye yönelik talebi artırdı. Madencilik sektörünün ihracatı yılın ilk sekiz ayında yüzde 19,51 yükselirken, Finlandiya ve Japonya pazarlarında dikkat çekici artışlar kaydedildi.

Küresel ticarette değişen tedarik dengeleri, Türkiye madencilik sektörünün ihracat pazarlarını yeniden şekillendiriyor. Çin’in bazı maden gruplarında ihracatı sınırlandırması; Japonya, Finlandiya ve Mısır gibi ülkelerin alternatif tedarikçilere yönelmesini beraberinde getirdi.

Türkiye’nin madencilik ihracatı, 2026 yılının ilk sekiz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19,51 arttı. Ülke bazında en güçlü yükseliş Finlandiya’da yaşandı. Bu ülkeye gerçekleştirilen ihracat yüzde 372 artarken, Japonya’ya ihracatta yüzde 130’luk büyüme kaydedildi.

Aynı dönemde Çin’e yapılan ihracat yüzde 46, Brezilya’ya yüzde 61 ve Belçika’ya yüzde 34 yükseldi.

Metalik cevherler ihracatta öne çıktı

Ürün grupları incelendiğinde, ilk sekiz ayın en yüksek artışı yüzde 29 ile metalik cevherlerde gerçekleşti. Bu gruptaki ihracatın değeri 1 milyar 192 milyon dolara ulaştı.

İstanbul Maden İhracatçıları Birliği Başkanı Metin Çekiç, ihracat miktarında aynı ölçüde bir yükseliş görülmese de ihracat değerinin arttığına dikkat çekti. Sektör, 2026 yılını 7 milyar dolarlık ihracatla tamamlamayı hedefliyor.

Körfez pazarında jeopolitik baskı

Yeni pazarlarda güçlü artışlar görülürken, Körfez bölgesindeki jeopolitik gelişmeler bazı pazarlarda ihracatı olumsuz etkiledi. Irak’a yapılan madencilik ihracatı yüzde 25 azalırken, Birleşik Arap Emirlikleri’nde yüzde 10 ve Suudi Arabistan’da yüzde 4 düşüş kaydedildi.

ABD ise özellikle doğal taş ihracatında sektörün öncelikli pazarları arasında yer almayı sürdürdü. Türkiye’nin bu pazardaki ihracatı yaklaşık 378 milyon dolar seviyesinde bulunurken, sektör temsilcileri ABD’de milyarlarca dolarlık gelişme alanı olduğunu değerlendiriyor.

Uzun vadeli ihracat hedefi 30 milyar dolar

Türkiye’nin sahip olduğu maden çeşitliliğinin mevcut ihracat rakamlarının üzerinde bir ekonomik potansiyel taşıdığı belirtiliyor. Dünyada bilinen yaklaşık 90 maden türünün 70’inin Türkiye’de bulunduğuna dikkat çeken sektör temsilcileri, uzun vadede 30 milyar dolarlık ihracata ulaşılabileceğini öngörüyor.

Bu hedef doğrultusunda yalnızca ham madde ihracatının değil; madenlerin Türkiye’de işlenerek katma değerli ürünlere dönüştürülmesinin de önem taşıdığı vurgulanıyor. Üretim kapasitesinin genişletilmesi, yeni yatırımların desteklenmesi ve uluslararası rekabet gücünün artırılması sektörün öncelikli gündem maddeleri arasında bulunuyor.

Yatırım ortamında öngörülebilirlik beklentisi

Madencilik sektöründe ruhsat ve izin süreçleri, finansmana erişim, enerji ve işçilik maliyetleri ile çevresel izinler yeni yatırımların önündeki temel başlıklar olarak gösteriliyor.

Geçmişte 30 bin seviyesinde bulunan ruhsat sayısının 13 bin 370’e gerilediği, bunların yaklaşık 4 bin 500’ünün faal durumda olduğu belirtiliyor. Sektör temsilcileri, uzun vadeli yatırım kararlarının desteklenmesi için daha öngörülebilir ve sürdürülebilir bir yatırım ortamına ihtiyaç duyulduğunu ifade ediyor.