Turkishtime AR-GE 250


Emtialaşmadan kaçmanın 2 yolu! Olmuksan Genel Müdürü anlatıyor

Barış Soydan

Olmuksan Genel Müdürü Ergun Hepvar, internet ticaretinin karton kutu kullanımını artırdığını söylüyor. Sektörde sert rekabet var. Emtialaşmadan kaçmanın yolu, başka sektörlerde olduğu gibi inovasyon ve tasarım.

 Olmuksan International Paper, oluklu mukavva ambalaj pazarının liderleri arasında yer alıyor. Şirket, 1968’de Olmuk Mukavva adıyla kurulmuş, 1984’te Sabancı tarafından satın alınarak Olmuksa olarak devam etmişti. 2013’te bu kez International Paper tarafından satın alındı ve yoluna Olmuksan International Paper olarak devam etti.

International Paper, 22 milyar dolar cirolu bir dev. Şirket, Kuzey Amerika, Avrupa, Latin Amerika, Rusya, Asya ve Kuzey Afrika'da üretim faaliyetleri yürüten, kağıt ve ambalaj sektörünün küresel lideri... Olmuksan International Paper'ın Türkiye'de 7 fabrikası bulunuyor.

Oluklu mukavva, rekabetin en sert yaşandığı sektörler arasında yer alıyor. Sektörde Olmuksan'ın yanı sıra Modern Karton, Dentaş, Tire Kutsan gibi iddialı oyuncular var. Son dönemin gözde terimiyle, bu sektördeki ürünler "emtialaşmış" (Commoditizied) durumda. Haliyle kâr marjı düşük. Hepvar, yüzde 4 kâr marjıyla çalıştıklarını söylüyor. Bu kısırdöngüden çıkmak için inovasyona önem veriyorlar. Spesifik ihtiyaçlara yönelik özel karton kutular tasarlıyorlar. Emtialaşma sürecinden kaçınmak için kullandıkları yöntemlerden bir başkası tasarım. Müşterilere özel kutular üretiyorlar. Buna yönelik özel bir tasarım ekipleri var. Hepvar, tasarıma verdikleri önemi, "Bir müşterimizin talebini karşılayabilmek için üretim hattını değiştirdik" diyerek anlatıyor.

Bununla birlekte sektörde oyuncu sayısının çok olması yanlış bir kanı uyandırmasın: Kağıt ve mukavva işi, en pahalı sektörlerin başında geliyor. 400 bin tonluk bir fabrika kurmak 350 milyon euro'dan başlıyor. Kraft kağıt yatırımı yapmak istiyorsanız 1 milyar doları gözden çıkarmanız gerekiyor.

Hepvar, sektörün gidişatından mutsuz değil, talebin çok iyi olmasa bile, canlılığını koruduğunu vurguluyor... Türkiye'de kişi başına karton kutu tüketimi, Avrupa'nın yüzde 60'ı seviyesinde bulunuyor... Karton kutuya yönelik talebi diri tutan unsurlardan biri de, e-ticaretteki hızlı büyüme. İnternetten satın alınan ürünler malum, kargoya karton kutu içinde veriliyor... Talebi olumsuz etkileyen unsur ise plastik kutuların yarattığı rekabet. Plastik kutular, kartonun aksine birden çok kez kullanılabiliyor. Örneğin Türkiye'de marketler sebze-meyvede karton kutu yerine plastiği tercih ediyorlar. Hepvar, kartonun hijyenik açıdan plastiğe göre çok daha sağlıklı olduğunu vurguluyor ama bu olgunun Türkiye'de tüketici talebi üzerinde etkili olmadığını da kabul ediyor.

Olmuksan'ın cirosu 600 milyon TL civarında. Borsa yatırımcıları elbette biliyor, Olmuksan halka açık. Ama şirket Sabancı'dan Amarikalılar'a geçtikten sonra hisse toplama yoluyla halka açıklık oranı yüzde 8'e kadar indirdiler.

Genel Müdür Ergun Hepvar, Sabancı kökenli. Holding'de Chief Investment Officer olarak görev yaptıktan sonra Akçansa'ya Genel Müdür olarak geçmişti. Olmuksan, International Paper tarafından satın alındıktan sonra bu şirkete transfer oldu. Bunda, bir dönem ABD'de Apple ve E&Y'de çalışmış olmasının elbette payı var... İlginç nokta, bilgisayar mühendisi olması; ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği mezunu. "Ne olursa olsun işlere hep teknoloji pepspektifinden bakıyorum" diyecek kadar da, uzmanlık alanına bağlı...