NASA ve ABD Enerji Bakanlığı, uzayda nükleer enerji ve itki teknolojilerinin geliştirilmesini hızlandıracak yeni bir iş birliği anlaşması imzaladı. Anlaşma kapsamında NASA, Space Reactor-1 Freedom adlı nükleer fisyon enerjili uzay aracını 2028’in sonlarında Mars’a göndermeyi hedefliyor. Görev, nükleer elektrikli itki sistemlerinin gezegenler arası yolculuklarda kullanılmasına yönelik önemli bir teknoloji gösterimi olacak.

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) ile ABD Enerji Bakanlığı (DOE), uzay araştırmalarında nükleer enerji kullanımını genişletmek amacıyla iş birliklerini güçlendiriyor. 8 Ekim 2026’da imzalanan yeni anlaşma, nükleer enerji sistemlerinin geliştirilmesinden test süreçlerine ve uzay görevlerinde kullanılmasına kadar uzanan kapsamlı bir teknolojik iş birliği çerçevesi oluşturuyor.

1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek anlaşma, özellikle uzun süreli uzay görevlerinde güvenilir enerji kaynaklarının geliştirilmesini ve nükleer elektrikli itki teknolojilerinin uygulamaya geçirilmesini hedefliyor.

Nükleer enerjili uzay aracı 2028’de fırlatılacak

NASA’nın Space Reactor-1 Freedom (SR-1 Freedom) adlı uzay aracının 2028 yılının sonlarında fırlatılması, 2029 yılında ise Mars’a ulaşması planlanıyor.

Yaklaşık 12 ton ağırlığındaki uzay aracı, nükleer fisyon reaktöründen elde edilen enerjiyi elektrikli itki sistemlerinde kullanacak. Araçta 20 kilovatlık elektrik güç dönüşüm sistemi ve gelişmiş elektrikli itki teknolojileri bulunacak.

NASA’ya göre görev, nükleer fisyon reaktörüyle çalışan bir uzay aracının gezegenler arası yolculukta kullanılması açısından bir ilk niteliği taşıyacak.

Mars’a üç araştırma helikopteri taşınacak

Space Reactor-1 Freedom, nükleer elektrikli itki teknolojisini test etmenin yanı sıra Mars araştırmalarına yönelik bilimsel ekipmanları da taşıyacak.

SkyFall adı verilen görev kapsamında Mars’a üç araştırma helikopteri gönderilecek. NASA’nın daha önce Mars’ta başarıyla uçurduğu Ingenuity helikopterinin teknolojik mirası üzerine geliştirilen yeni araçlar, gezegenin yüzeyini ve yer altı yapısını incelemek için kullanılacak.

Helikopterlerin kameralar, yer altı radarı ve çevresel ölçüm cihazları aracılığıyla bilimsel veriler toplaması hedefleniyor. Araştırmalar, Mars’taki potansiyel su buzu kaynaklarının belirlenmesine ve gelecekteki insanlı görevler için uygun bölgelerin değerlendirilmesine katkı sağlayabilecek.

Ay’da nükleer enerji altyapısının temeli atılacak

NASA ve ABD Enerji Bakanlığının iş birliği yalnızca Mars görevleriyle sınırlı değil. Yeni anlaşma, Ay yüzeyinde nükleer enerji sistemleri geliştirilmesine yönelik çalışmaları da kapsıyor.

ABD yönetiminin hedefleri arasında 2030 yılına kadar Ay yüzeyinde kullanılabilecek bir nükleer fisyon reaktörünün geliştirilmesi bulunuyor.

Lunar Reactor-1 adı verilen sistemin, Ay’da kurulması planlanan araştırma ve yaşam altyapısına kesintisiz enerji sağlaması amaçlanıyor.

Güneş enerjisinin yetersiz kaldığı uzun karanlık dönemlerde kullanılabilecek nükleer enerji sistemleri, gelecekteki kalıcı Ay üsleri açısından stratejik önem taşıyor.

Uzay araştırmalarında yeni Ar-Ge alanları açılıyor

Nükleer elektrikli itki teknolojileri, uzay araçlarının uzun mesafeli görevlerde enerji kullanımını daha verimli hâle getirme potansiyeli taşıyor.

Bu alandaki çalışmalar; nükleer yakıt teknolojileri, ileri malzemeler, güç dönüşüm sistemleri, elektrikli itki motorları ve uzay araçları mühendisliği gibi farklı araştırma disiplinlerini bir araya getiriyor.

NASA’nın yeni yaklaşımı, nükleer enerji teknolojilerinin laboratuvar araştırmalarından operasyonel uzay uygulamalarına taşınmasını hedeflerken, bu alandaki sanayi ve araştırma ekosisteminin gelişmesine de katkı sağlamayı amaçlıyor.

Space Reactor-1 Freedom görevi henüz planlama ve geliştirme aşamasında bulunuyor. Açıklanan fırlatma ve varış tarihleri hedef niteliği taşırken, yeni iş birliği kapsamında projeye ayrılacak toplam finansman tutarı henüz açıklanmadı.

Uzayda nükleer enerji kullanımına yönelik bu çalışmalar, gelecekte Mars ve daha uzak gezegenlere düzenlenecek bilimsel görevlerin teknolojik altyapısını şekillendirebilecek gelişmeler arasında değerlendiriliyor.

Kaynak: NASA, 8 Ekim 2026 tarihli resmî açıklama; Space Reactor-1 Freedom görev bilgileri.