Dünya siyasal ve ekonomik düzeninde yaşanan dönüşüm, uluslararası sistemin yeni bir yapılanma sürecine girdiğini göstermektedir. Özellikle Davos Zirvesi 2026, bu değişimlerin daha görünür hâle geldiği bir dönüm noktası olarak değerlendirilebilir. Önümüzdeki dönemin en belirgin özelliği, belirsizliklerin artması ve iş yapma ortamının giderek daha karmaşık hâle gelmesidir. Ticaret, finans, teknoloji ve jeopolitik alanlarda eş zamanlı dönüşümlerin yaşanacağı anlaşılmaktadır. Bu gelişmelerle birlikte iş dünyasında sıkça dile getirilen kavramlardan biri de dayanıklılık olmuştur.

Şirketlerin yıllar boyunca ayakta kalabilmesi ve nesilden nesile varlığını sürdürebilmesi için en temel gerekliliklerden biri rehavete kapılmamalarıdır. İş dünyasında sıkça vurgulanan “basiretli bir iş insanı gibi davranma” yaklaşımı da bu gerekliliğin bir ifadesidir. Basiretli olmak; öngörülü davranmayı, olası gelişmeleri dikkate almayı ve stratejik kararlar alabilmeyi ifade eder. Bu anlayış, aynı zamanda sürekli değişen bir dünyaya uyum sağlayabilecek kurumsal yapıların oluşturulmasını zorunlu kılmaktadır.

Son yıllarda iş dünyasında öne çıkan kavramlar arasında dayanıklılık, çeviklik, basiret, bağlılık, aidiyet, bilişsel esneklik ve kapsayıcılık sayılabilir. Bu kavramlar çoğu zaman ayrı ayrı vurgulanmakta; kimi zaman birbirleriyle çelişiyormuş gibi sunulmakta, kimi zaman da kurtarıcı yaklaşımlar olarak öne çıkarılmaktadır. Oysa gerçek hayatta, iş dünyasının işleyişi bu kavramların birbiriyle iç içe geçtiği ve çoğu zaman birbirini tamamladığı bir yapı içinde gerçekleşir. Tek bir kavramın üstünlüğü ya da tek başına kurtarıcı olduğu iddiası, çoğu zaman dönemsel olarak öne çıkarılan bir söylemden ibarettir.

Örneğin dayanıklılık, şirketlerin belirsizlik ve öngörülemez koşullar altında yön bulabilme ve kendini yenileyebilme kapasitesini ifade eder ve uzun vadeli varlığın önemli unsurlarından biri olarak görülür. Çeviklik ise değişen koşullara hızlı uyum sağlayabilme yeteneğini öne çıkarır. Basiretli davranmak ise öngörülü olmayı ve muhtemel gelişmeleri dikkate almayı ifade eder.

Aslında bu kavramların her biri hayatın doğal akışının farklı yönlerini tanımlar. Bazen birbirleriyle çelişiyor gibi görünebilirler, bazen de birbirlerini destekleyip tamamlayabilirler. Gerçek hayatta ise çoğu zaman hepsi birlikte ve iç içe çalışır. Bu nedenle tek bir kavramın diğerlerine üstün olduğu yönündeki vurgular çoğu zaman dönemsel bir öne çıkarma niteliği taşır. Kavramlar birbirleriyle ilişkili ve birbirini destekleyici olabilir; ancak hiçbirisi tek başına bir şirketi daha iyi hâle getirmez. Örneğin “dayanıklılığı çeviklik ile takas edin” gibi yaklaşımlar, çoğu zaman kavramları karşı karşıya getirerek dayanıklılığın önemini küçümseyen bir çerçeve oluşturabilir.

İş dünyasında dönem dönem bazı kavramların yeni ve kurtarıcı yaklaşımlar gibi sunulduğu görülmektedir. Oysa ticari hayat, bu kavramlar henüz ortaya çıkmadan önce de akmaktaydı ve bugün büyük ve köklü olarak gördüğümüz pek çok şirket, bu kavramlar moda hâline gelmeden önce büyümüş ve gelişmiştir. Bu nedenle üzerinde daha fazla durulması gereken konu, kavramların kendisinden çok başarıların nasıl ortaya çıktığının anlaşılması ve bu deneyimlerin paylaşılmasıdır.

Bu noktada yetkin kişiler öne çıkar. Çok okuyan, deneyim kazanan, tecrübesini teorik bilgi ile birleştirebilen ve yaşadıklarını duruma uygun bir dille aktarabilen profesyonellere ihtiyaç vardır. Gerçek fark yaratanlar, kavram modasına kapılmadan, deneyim ve sağduyuyu bir araya getirerek şirketleri sürdürülebilir başarıya taşıyabilenlerdir.

Yazan: DR. H.MURAT ÇEKİCİ

Hakkında: H.Murat Çekici 1967 Bartın doğumludur.Marmara Üniversitesi İktisat mezunudur. İ.Ü İşletme Fakültesi bünyesinde “Elektrik Üretim İşletmelerinde Hasılat ve Raporlanması” isimli tezi sunarak, 2018 yılında, “doktor (PhD)” ünvanını kullanmaya hak kazanmıştır.

İş hayatına 1991 yılında Borusan Holding bünyesinde başlamıştır. Borusan Birleşik Boru Fabrikaları A.Ş. Mali İşler Müdürü iken, 2000 yılında Koray Şirketler Topluluğu’nda Mali İşler Başkanı olarak çalışmaya başlamış, 2013 yılında şirkete Genel Müdür olarak atanmış ve Kasım 2017’de firmanın ortaklık yapısının değişmesi ile birlikte mayıs 2021 dönemine kadar icra komitesinde görev almıştır.

Bu süreçte, yurdışı faaliyetlerde görev almış, yurtiçi ve yurtdışındaki işlerle ilgili birçok konuda ve her kademede görüşme, çalışma ve işbirlikleri yapmıştır. İş hayatına yeni başlayan onlarca genç insana bireysel ve iş hayatları ile ilgili abilik, liderlik, mentorluk ve koçluk yapmıştır. Günümüzde, şirketlerin icra ve yönetim kurullarında görev almakta, mali işler, yönetim, iş-süreç iyileştirme, değişim, yapay zeka gibi konularda faaliyetlerde bulunmaktadır.Üniversite ve kurumlarda eğitim vermekte, yapay zeka ile süreç yönetimi, muhasebe, yönetim raporlaması  konuları üzerinde çalışmaktadır.

Ayrıca alanındaki bilgi birikimini kitap çalışmalarıyla da paylaşmaktadır. Yayımlanan kitapları arasında ödüllü tezinden kitaplaştırılan Elektrik Üretim İşletmelerinde Hasılat ve Raporlanması’nın yanı sıra; Yönetim, Yapay Zekâ Kullanımı ve Raporlama ile İnşaat – Gayrimenkul Sigortaları ve Sigortalının Muhasebe İşlemleri yer almaktadır.