İş hayatında ve sosyal ilişkilerde fikir ayrılıkları ile anlaşmazlıkların yönetilememesi, hem kişisel ilişkilerde ciddi kırılmalara hem de büyük maddi zararlara yol açabilir. Oysa doğru yönetildiğinde farklılaşan bakış açıları, yaratıcılığı güçlendirir, telafisi pahalıya patlayacak hataları önler ve çok daha kaliteli kararların alınmasını sağlar. Buradaki kritik eşik, “yapıcı bir şekilde muhalif kalabilmeyi” becermektir.

İletişimin İki Büyük Kopukluğu: Niyet-Davranış ve Davranış-Algı

İçimizdeki iyi niyeti dış dünyaya yansıtmak, sanıldığından daha doğrusal olmayan bir süreçtir. Organizasyonların ve bireylerin yapıcı bir muhalefet zemini kurabilmesi için şu iki temel kopukluğu ortadan kaldırması gerekir:

Niyet ile Davranış Kopukluğu: Hiç kimse, zihnimizin içindeki iyi niyetli ve yapıcı tavrı tahmin edemez. Bu nedenle olumlu düşünce ve hislerimizin mutlaka somut eylemlere, söylemlere ve görünür, net davranışlara dönüştürülmesi gerekir.

Davranış ile Algı Kopukluğu: İstenilen yapıcı davranışları sergilesek bile bunların karşı tarafça umut ettiğimiz şekilde algılanacağının garantisi yoktur. Karşı tarafa verilen nihai mesajı, niyet eden değil, her zaman mesajı alan kişi belirler.

Çatışmayı Önleyen “Sözlü Davranışlar”

Bir tarafın kullandığı kelimeler ve cümle kalıpları, diğer tarafın zihnindeki algıyı doğrudan inşa eder. Bu yüzden sözlü davranışları değiştirmek, bir tartışmanın yıkıcı bir çatışmaya evrilmesini önlemenin en etkili yoludur. Yapıcı muhalefet sergilemek isteyen herkes şu pratik yöntemleri eyleme dökmelidir:

• Ortak noktaları görebilmek adına büyük resme odaklanmak.
• Durumu netleştirecek açık uçlu sorular sormak.
• “Ben” yerine “Biz” dilini kullanmak.
• Beden dilini iletişime açık, yapıcı ve pozitif tutmak.

Anlaşmazlıklar kaçınılmazdır; ancak bunların krize dönüşmesi önlenebilir. Bireylerin etkileşim sırasında doğru kelimeleri seçmesi ve somut, yapıcı adımlar atması, tartışmaları çok daha verimli kararlara dönüştürecektir.

Yazan: DR. H.MURAT ÇEKİCİ

Hakkında: H.Murat Çekici 1967 Bartın doğumludur.Marmara Üniversitesi İktisat mezunudur. İ.Ü İşletme Fakültesi bünyesinde “Elektrik Üretim İşletmelerinde Hasılat ve Raporlanması” isimli tezi sunarak, 2018 yılında, “doktor (PhD)” ünvanını kullanmaya hak kazanmıştır.

İş hayatına 1991 yılında Borusan Holding bünyesinde başlamıştır. Borusan Birleşik Boru Fabrikaları A.Ş. Mali İşler Müdürü iken, 2000 yılında Koray Şirketler Topluluğu’nda Mali İşler Başkanı olarak çalışmaya başlamış, 2013 yılında şirkete Genel Müdür olarak atanmış ve Kasım 2017’de firmanın ortaklık yapısının değişmesi ile birlikte mayıs 2021 dönemine kadar icra komitesinde görev almıştır.

Bu süreçte, yurdışı faaliyetlerde görev almış, yurtiçi ve yurtdışındaki işlerle ilgili birçok konuda ve her kademede görüşme, çalışma ve işbirlikleri yapmıştır. İş hayatına yeni başlayan onlarca genç insana bireysel ve iş hayatları ile ilgili abilik, liderlik, mentorluk ve koçluk yapmıştır. Günümüzde, şirketlerin icra ve yönetim kurullarında görev almakta, mali işler, yönetim, iş-süreç iyileştirme, değişim, yapay zeka gibi konularda faaliyetlerde bulunmaktadır.Üniversite ve kurumlarda eğitim vermekte, yapay zeka ile süreç yönetimi, muhasebe, yönetim raporlaması  konuları üzerinde çalışmaktadır.

Ayrıca alanındaki bilgi birikimini kitap çalışmalarıyla da paylaşmaktadır. Yayımlanan kitapları arasında ödüllü tezinden kitaplaştırılan Elektrik Üretim İşletmelerinde Hasılat ve Raporlanması’nın yanı sıra; Yönetim, Yapay Zekâ Kullanımı ve Raporlama ile İnşaat – Gayrimenkul Sigortaları ve Sigortalının Muhasebe İşlemleri yer almaktadır.