Bölüm 8: Yapay zeka insan uzmanlığının yerini mi alıyor, yoksa onu yeniden mi tanımlıyor?

Yapay zeka uygulamalarının birkaç şirkette yaşanan ilginç tecrübeleri, “her kafadan ses çıkıyor” serisi çerçevesinde aşağıda özetlenmektedir.

Ford Araç Donanımı Mühendisliği Başkan Yardımcısı Charles Poon, şirketin geçmişte önemli bir yanılgıya düştüğünü belirtti: Mevcut tasarım gereksinimlerini yapay zekaya aktarmanın otomatik olarak yüksek kaliteli ürünler ortaya çıkaracağına inanmışlardı. Ancak asıl sorun, deneyimli mühendislerin bilgi ve tecrübeleri sistemlere aktarılmadan şirketten ayrılmasıydı.

Şirket içinde “gray beard” (ak saçlı) mühendisler olarak adlandırılan bu deneyimli uzmanlar artık genç mühendislere mentorluk yapıyor, Ford’un yapay zeka sistemlerini besleyen veri altyapılarını yeniden oluşturuyor ve parçalar üretim hattına ulaşmadan önce olası hataları tespit etmek için zorunlu tasarım incelemeleri gerçekleştiriyor. Ford, yapay zekadan vazgeçmiyor; aksine onu insan uzmanlığı ve denetimiyle birlikte kullanıyor.

Meta grubu çalışanları, sosyal medya şirketini bu bahar aylarında gerçekleştirdiği işten çıkarmalar nedeniyle dava etti ve şirketin, engelli veya koruma izninde olan çalışanları orantısız bir şekilde işten çıkaran yapay zeka kullandığını iddia etti.

Meta çalışanları, şirketin yapay zekayı ayrımcı işten çıkarmalar yapmak için kullandığını iddia ediyor. Dava dilekçesinde, sosyal medya şirketinin engelli çalışanları veya sağlık izni ya da ebeveynlik izninde olan kişileri orantısız bir şekilde hedef alan yapay zekaya güvendiği iddia ediliyor.

Meta’nın işten çıkarma listesine dahil edilecek çalışanları puanlamak, sıralamak ve seçmek için bir dizi yapay zeka destekli sistem kullandığı iddia ediliyor. Dava dilekçesine göre, bu sistemler arasında “her çalışanın iletişimini ve belgelerini işleyerek çalışanın çıktısını taklit eden” yapay zeka ajanları, verimlilik izleme araçları ve her çalışanın 12 aylık performans değerlendirmesi gibi faktörler yer alıyor.

Kirkland & Ellis’i önde gelen bir hukuk firması haline getirmeye yardımcı olan David Fox, Irving Technology adlı bir yazılım şirketinin kurucu ortaklarından biridir. Bu şirket, yalnızca birkaç avukat çalıştıran ve ağırlıklı olarak yapay zekaya dayalı hizmet sunan, yeni kurulan Irving adlı bir hukuk bürosu ile işbirliği içindedir.

David Fox, Irving ve benzeri girişimlerin hukuki hizmetlerin müşterilere sunulma ve finanse edilme biçimini kalıcı olarak değiştirebileceğine inanıyor. Seçkin hukuk firmaları, yapay zekanın iş modellerini nasıl yeniden şekillendirebileceğini henüz yeni yeni anlamaya başlıyor. Yatırım ihtiyacı, birçok firmayı alternatif mülkiyet yapılarını araştırmaya yöneltti ve sektör liderleri, teknolojinin zaman içinde personel sayısını nasıl azaltabileceğini veya ücret yapılarını nasıl değiştirebileceğini tartışıyor.

Fox, yapay zekanın avukatları tekrarlayan görevlerden kurtaracağına ve en zorlu konulara odaklanmalarını sağlayacağına inananlar arasında yer alıyor. “İyi bir hukuk ortağının en büyük gücü, bir anlaşmada neyin dikkat çekmeye değer olduğunu ve neyin olmadığını her zaman bilmesidir.” ve “Gerçekten yetenekli 5.000 kişiye mi ihtiyacım var? Yoksa 20 kişiyle de işi halledebilir miyim?” sorusunu sormaktadır ve yine de yetenekli avukatlara olan ihtiyacın ortadan kalkmayacağını söylemektedir.

Yazan: DR. H.MURAT ÇEKİCİ

Hakkında: H.Murat Çekici 1967 Bartın doğumludur.Marmara Üniversitesi İktisat mezunudur. İ.Ü İşletme Fakültesi bünyesinde “Elektrik Üretim İşletmelerinde Hasılat ve Raporlanması” isimli tezi sunarak, 2018 yılında, “doktor (PhD)” ünvanını kullanmaya hak kazanmıştır.

İş hayatına 1991 yılında Borusan Holding bünyesinde başlamıştır. Borusan Birleşik Boru Fabrikaları A.Ş. Mali İşler Müdürü iken, 2000 yılında Koray Şirketler Topluluğu’nda Mali İşler Başkanı olarak çalışmaya başlamış, 2013 yılında şirkete Genel Müdür olarak atanmış ve Kasım 2017’de firmanın ortaklık yapısının değişmesi ile birlikte mayıs 2021 dönemine kadar icra komitesinde görev almıştır.

Bu süreçte, yurdışı faaliyetlerde görev almış, yurtiçi ve yurtdışındaki işlerle ilgili birçok konuda ve her kademede görüşme, çalışma ve işbirlikleri yapmıştır. İş hayatına yeni başlayan onlarca genç insana bireysel ve iş hayatları ile ilgili abilik, liderlik, mentorluk ve koçluk yapmıştır. Günümüzde, şirketlerin icra ve yönetim kurullarında görev almakta, mali işler, yönetim, iş-süreç iyileştirme, değişim, yapay zeka gibi konularda faaliyetlerde bulunmaktadır.Üniversite ve kurumlarda eğitim vermekte, yapay zeka ile süreç yönetimi, muhasebe, yönetim raporlaması  konuları üzerinde çalışmaktadır.

Ayrıca alanındaki bilgi birikimini kitap çalışmalarıyla da paylaşmaktadır. Yayımlanan kitapları arasında ödüllü tezinden kitaplaştırılan Elektrik Üretim İşletmelerinde Hasılat ve Raporlanması’nın yanı sıra; Yönetim, Yapay Zekâ Kullanımı ve Raporlama ile İnşaat – Gayrimenkul Sigortaları ve Sigortalının Muhasebe İşlemleri yer almaktadır.