Dünya Ticaret Örgütü’nde 66 üye ülke, e-ticareti daha kolay, güvenli ve öngörülebilir hale getirmeyi amaçlayan dijital ticaret kurallarını kendi aralarında hayata geçirme konusunda anlaştı. Çin ve Avrupa Birliği’nin de yer aldığı girişim, küresel ticaretin yaklaşık yüzde 70’ini kapsıyor.

Dünya Ticaret Örgütü’nde (DTÖ) dijital ticaret alanında dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Aralarında Çin ve Avrupa Birliği’nin de bulunduğu 66 DTÖ üyesi, e-ticarete ilişkin temel kuralların uygulanmasına yönelik net bir yol haritası üzerinde uzlaşı sağladı. Söz konusu adım, dijital ticaretin küresel ölçekte daha güvenli, daha şeffaf ve daha öngörülebilir bir zeminde yürütülmesini hedefliyor.

Anlaşma, tüm DTÖ üyelerini kapsayan klasik uzlaşı modelinden farklı olarak, düzenlemeyi kabul eden ülkeler arasında yürürlüğe girecek. Bu yönüyle girişim, çok taraflı sistem içinde “istekli üyelerle ilerleme” yaklaşımının yeni bir örneği olarak değerlendiriliyor. Katılımcı ülkelerin toplamda dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 70’ini temsil etmesi ise düzenlemenin küresel etkisini artırıyor.

Dijital ticaret anlaşması; çevrim içi ticaretin kurallara bağlanması, işletmeler için işlem süreçlerinin kolaylaştırılması ve dijital alanda güven ortamının güçlendirilmesi açısından önemli bir eşik olarak görülüyor. Özellikle sınır ötesi dijital işlemlerin hızlandığı bir dönemde atılan bu adımın, uluslararası ticarette yeni nesil standartların oluşumuna katkı sağlaması bekleniyor. Bu gelişme aynı zamanda DTÖ içinde reform ve esnek iş birliği modellerine yönelik tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.

Öte yandan bu uzlaşı, DTÖ’de dijital ticaret başlığındaki tüm görüş ayrılıklarının sona erdiği anlamına gelmiyor. Nitekim elektronik iletimlere uygulanan gümrük vergileri moratoryumu konusunda üyeler arasında tam uzlaşı sağlanamadı ve konu ilerleyen dönemde Cenevre’de yeniden ele alınacak. Bu tablo, dijital ticarette kuralların şekillenmeye devam ettiğini gösterirken, 66 üyeli girişimin buna rağmen somut bir uygulama zemini oluşturduğu yorumlarına yol açtı.